Depositobescherming en financiële producten
5 oktober 2011
Bescherming van deposito's, financiële instrumenten en levensverzekeringsovereenkomsten
- Inleiding
- De beschermingsregeling voor deposito's en financiële instrumenten die van toepassing is op financiële instellingen naar Belgisch recht en de beschermingsregeling voor tak 21-levensverzekeringsovereenkomsten naar Belgisch recht
- De beschermingsregelingen voor deposito's en financiële instrumenten die van toepassing zijn op financiële instellingen naar buitenlands recht die bedrijvig zijn in België en de beschermingsregelingen voor levensverzekeringsovereenkomsten naar buitenlands recht
- Andere financiële producten en diensten
- Inleiding
Om de tegoeden van de spaarders, beleggers en bepaalde verzekeringsnemers te beschermen, is een beschermingsregeling uitgewerkt die deel uitmaakt van een financieel veiligheidsnet dat een garantie biedt aan personen die verliezen zouden lijden indien hun kredietinstelling of beleggingsonderneming (hierna "financiële instelling" genoemd) of, onder bepaalde, in onderstaand punt 2, c), samengevatte voorwaarden, de verzekeringsonderneming waarmee zij een tak 21-levensverzekeringsovereenkomst naar Belgisch recht hebben gesloten, in gebreke zou blijven.
In België staan twee instellingen in voor deze beschermingsregeling : (a) het Beschermingsfonds voor Deposito's en Financiële Instrumenten en (b) het Bijzonder Beschermingsfonds voor Deposito's en Levensverzekeringen, dat binnen de Deposito- en Consignatiekas is opgericht.
In deze rubriek wordt slechts beperkte en beknopte informatie verschaft over de toepasselijke wetgeving. Het gaat hier geenszins om een volledige beschrijving van het geldende wetgevende kader. Voor gedetailleerde informatie over de tegemoetkomingsbeginselen en -regels kan u, enerzijds, terecht op de website van het Beschermingsfonds voor Deposito's en Financiële Instrumenten en, anderzijds, op de website van het Bijzonder Beschermingsfonds voor Deposito's en Levensverzekeringen.
Deze beschrijving van de beschermingsregeling kan dan ook niet worden ingeroepen ter ondersteuning van een eventuele schadeloosstellingsaanvraag. Daarvoor dient te worden uitgegaan van de reglementaire en wetgevende teksten, waaronder inzonderheid het op voornoemde website beschikbare tegemoetkomingsreglement van het Beschermingsfonds.
- De beschermingsregeling voor deposito's en financiële instrumenten die van toepassing is op financiële instellingen naar Belgisch recht, en de beschermingsregeling voor tak 21-levensverzekeringsovereenkomsten naar Belgisch recht
a) Bescherming voor deposito's
Alle kredietinstellingen en beleggingsondernemingen naar Belgisch recht zijn verplicht bij de Belgische depositobeschermingsregeling aan te sluiten.
De lijst van de betrokken financiële instellingen is beschikbaar op www.beschermingsfonds.be.
De beschermingsregeling treedt in werking wanneer een aangesloten financiële instelling in gebreke blijft. De volgende financiële tegoeden zijn door de regeling gedekt:
- de contanten die een cliënt aan zijn financiële instelling heeft toevertrouwd (gelddeposito's), in euro, in de munt van een EU-lidstaat of in Noorse of IJslandse kroon, ongeacht of hij die op een zichtrekening, een spaarrekening of een termijnrekening heeft geplaatst;
- de kasbons, obligaties en andere bancaire schuldvorderingsbewijzen die door een aangesloten instelling zijn uitgegeven in euro, in de munt van een EU-lidstaat of in Noorse of IJslandse kroon, weliswaar op voorwaarde dat zij (a) niet achtergesteld zijn en (b) op naam zijn gesteld, dan wel (c) op een rekening zijn geplaatst of in open bewaring zijn gegeven; ook effecten in gedematerialiseerde vorm komen voor schadeloosstelling in aanmerking;
- de gelddeposito's die een financiële instelling voor rekening van een belegger houdt in afwachting dat deze voor de aankoop van financiële instrumenten worden gebruikt of dat ze worden terugbetaald.
Nettotaalbedrag waarvoor dekking wordt verleend, bedraagt maximum 100.000 euro per deposant en per financiële instelling.
Voornoemde depositobescherming geldt ook voor financiële tegoeden die worden gehouden in bijkantoren, gevestigd in een andere EER-lidstaat, van financiële instellingen naar Belgisch recht die zich bij die beschermingsregeling hebben aangesloten, alsook voor financiële tegoeden gehouden door financiële instellingen naar Belgisch recht die in het buitenland bedrijvig zijn in het kader van het vrij verrichten van diensten. De lijst van de EER-lidstaten is te vinden op de website van de FOD Buitenlandse Zaken via http://diplomatie.belgium.be.
b) Bescherming voor financiële instrumenten
De financiële instrumenten die een cliënt aan een aangesloten financiële instelling heeft toevertrouwd, zijn, bij onmogelijkheid tot terugbetaling, gedekt tot 20.000 euro per deposant en per financiële instelling.
De betrokken financiële instellingen zijn dezelfde als deze die aangesloten zijn bij de depositobeschermingsregeling. De lijst van deze instellingen is beschikbaar op www.beschermingsfonds.be.
c) Bescherming voor tak 21-levensverzekeringsovereenkomsten
Voor tak 21-levensverzekeringsovereenkomsten naar Belgisch recht (met uitzondering van de producten van de tweede pensioenpijler) is voorzien in een dekking tot 100.000 euro per verzekeringnemer en per verzekeringsonderneming.
Voor gedetailleerde informatie over de beginselen, voorwaarden en regels inzake de tegemoetkomingen en over de verzekeringsondernemingen die tot het Bijzonder Beschermingsfonds zijn toegetreden, wordt verwezen naar de website van het Bijzonder Beschermingsfonds voor Deposito's en Levensverzekeringen (www.bijzonderbeschermingsfonds.be).
- De beschermingsregelingen voor deposito's en financiële instrumenten die van toepassing zijn op financiële instellingen naar buitenlands recht die bedrijvig zijn in België, en de beschermingsregelingen voor levensverzekeringsovereenkomsten naar buitenlands recht
a) Bescherming voor deposito's en financiële instrumenten
Er moet een onderscheid worden gemaakt naargelang de buitenlandse financiële instelling al dan niet onder een EER-lidstaat ressorteert :
- de financiële instellingen die onder een andere EER-lidstaat ressorteren, kunnen in België bedrijvig zijn via een bijkantoor of in het kader van het vrij verrichten van diensten. De door deze financiële instellingen gehouden financiële tegoeden zijn gedekt door de in de betrokken lidstaat geldende beschermingsregeling voor deposito's en financiële instrumenten. De lijst van de betrokken instellingen is beschikbaar op de website van de FSMA.
Op onderstaande websites kan u informatie vinden over de geldende beschermingsregelingen in Luxemburg, Nederland, Frankrijk en Duitsland en over de werking van deze regelingen:
De naleving van de eventuele garantieverplichting valt onder het toezicht van de betrokken buitenlandse autoriteiten.
Voor de financiële tegoeden gehouden in bijkantoren die gebruik zouden hebben gemaakt van de mogelijkheid om zich bij het Beschermingsfonds aan te sluiten, geldt echter de in punt 2, a), beschreven bescherming.
- de financiële instellingen die ressorteren onder een land dat geen lid is van de EER, mogen in België enkel bedrijvig zijn via een bijkantoor. De in dit bijkantoor gehouden financiële tegoeden zijn, in voorkomend geval, gedekt door de in het betrokken land geldende beschermingsregeling voor deposito's en financiële instrumenten. Indien deze beschermingsregeling echter niet minstens evenwaardig is aan die waarin de Belgische regeling voorziet, moet het bijkantoor zich verplicht aansluiten bij de Belgische beschermingsregeling zoals beschreven in voornoemd punt 2, a) en b). Een lijst van de betrokken instellingen is beschikbaar op de website van het Beschermingsfonds.
b) De beschermingsregelingen die van toepassing zijn op levensverzekeringsovereenkomsten naar buitenlands recht
Voor de bescherming van levensverzekeringsovereenkomsten bestaat geen harmonisering op Europees vlak.
Om informatie te verkrijgen over de eventuele bescherming die geldt voor levensverzekeringsovereenkomsten naar buitenlands recht, dient u zich dus tot de verzekeringsonderneming en/of tot de ter zake bevoegde autoriteiten van het betrokken land te richten.
De naleving van de eventuele garantieverplichting valt onder het toezicht van de betrokken buitenlandse autoriteiten.
- Andere financiële producten en diensten
a) Beleggingsfondsen en pensioenspaarfondsen
Beleggingsfondsen (waaronder beveks en sicav's) en pensioenspaarfondsen zijn afzonderlijke entiteiten en vallen daarom buiten de balans van een bank of beleggingsonderneming.
Een recht van deelneming in een beleggingsfonds of pensioenspaarfonds heeft de waarde van zijn onderliggende beleggingen. De situatie van de bank of beleggingsonderneming [die voor distributie instaat,] heeft hierop in principe geen invloed.
b) Tak 23-levensverzekeringsovereenkomsten
De dekkingswaarden van technische voorzieningen voor tak 23-levensverzekeringsovereenkomsten vormen een afzonderlijk vermogen op de balans van de verzekeraar. Dit vermogen komt aan de verzekerden toe; de verzekerden genieten van een voorrecht ten aanzien van de andere schuldeisers op de onderliggende activa van het tak-23 fonds. De waarde van de onderliggende activa van een tak-23 fonds kan schommelen in functie van de marktomstandigheden.