Consumenten

U kan uw reserve overdragen naar een bijzonder individueel verzekeringscontract

Misschien wenst u uw aanvullende pensioenreserve te beheren zonder band met het pensioenplan van uw vroegere of uw nieuwe werkgever (of sector). In dat geval laat de wet toe om uw pensioenreserve over te dragen naar een individueel levensverzekeringscontract, dat u daartoe kan afsluiten bij een verzekeringsonderneming. Niet om het even welk verzekeringscontract komt echter in aanmerking. Het gaat om een specifiek type van verzekeringscontracten, waarvoor bijzondere regels gelden en die enkel mogen worden aangeboden door verzekeringsondernemingen die daartoe over een bijzondere erkenning beschikken.

Welke contracten komen in aanmerking? Wie mag dergelijke contracten aanbieden? 

  • Enkel verzekeringsondernemingen die over een bijzondere erkenning beschikken, mogen dit type contracten aanbieden. U kan de lijst van deze verzekeringsondernemingen hier raadplegen;
  • De verzekeringsondernemingen die deze contracten aanbieden, zijn verplicht om de volledige winst die zij in het kader van deze overeenkomsten realiseren te verdelen onder de aangeslotenen;
  • Enkel verzekeringsovereenkomsten met een gewaarborgd rendement (tak 21) komen in aanmerking;
  • De betrokken verzekeringsonderneming is verplicht om uw pensioenreserve te aanvaarden. Wanneer u een overlijdensdekking wenst die meer bedraagt dan 60 % van het latere aanvullend pensioen, dan mag de verzekeringsonderneming de aanvaarding van die hogere overlijdensdekking wel afhankelijk maken van een geneeskundig onderzoek;
  • De kosten die de verzekeringsondernemingen mogen aanrekenen, zijn wettelijk begrensd:
    • Wanneer er een kost wordt afgehouden van de bijdragen, dan mag deze niet meer bedragen dan 5 % van de bijdragen. Dit geldt ook voor de kosten die bij de overdracht worden afgehouden van uw pensioenreserve;
    • De jaarlijkse beheersvergoeding mag niet meer bedragen dan 0,1 % van de pensioenreserve en 0,05 % van het kapitaal dat is verzekerd in geval van overlijden.

Het is niet mogelijk om uw aanvullende pensioenreserve op een spaarrekening te plaatsen of samen te voegen met het bedrag dat u al heeft opgebouwd in het kader van pensioensparen (derde pijler).

Welke gevolgen heeft een overdracht? 

Wanneer u beslist om uw pensioenreserve over te dragen naar een individueel verzekeringscontract, stapt u uit het pensioenplan van uw voormalige werkgever of sector. Uw pensioenreserve zal na de overdracht verder evolueren volgens de regels van het nieuwe verzekeringscontract en niet langer volgens de regels van het oorspronkelijke pensioenplan. Dit betekent onder meer dat:

  • de verworven prestatie, die u terugvindt op uw uittredingsfiche, niet langer wordt gegarandeerd;
  • de wettelijke rendementsgarantie niet langer van toepassing is op de reserve die u overdraagt naar het nieuwe verzekeringscontract;
  • de rendementen die mogelijk werden gewaarborgd door de pensioeninstelling in het kader van het oorspronkelijke pensioenplan na de overdracht niet meer van toepassing zijn. 

Wat zal ik krijgen wanneer ik met pensioen ga?

Wat u zal krijgen op het ogenblik van uw pensionering hangt af van twee factoren: 

  • de formule waarvoor u kiest

    Verzekeringsondernemingen bieden doorgaans verschillende formules aan. Daarbij kan u binnen zekere perken zelf bepalen hoe u uw pensioenreserve verdeelt over de financiering van het aanvullend pensioen enerzijds en een overlijdensdekking anderzijds.

    Wanneer u kiest voor een formule met een (hogere) overlijdensdekking, zal er een groter deel van uw pensioenreserve worden gebruikt voor de financiering van die overlijdensdekking en zal er minder overblijven voor de financiering van uw aanvullend pensioen. Uw aanvullend pensioen zal dan ook lager uitvallen dan wanneer u kiest voor een formule met een beperktere overlijdensdekking of zonder overlijdensdekking. 

  • het (gewaarborgd) rendement

    Uw pensioenreserve zal na de overdracht verder evolueren volgens de regels van het nieuwe contract. U doet er dus goed aan om u op voorhand te informeren over de contractuele voorwaarden. De verzekeringsovereenkomsten die u in dit kader kan afsluiten, zijn altijd verzekeringsovereenkomsten met gewaarborgd rendement (tak 21). De wet legt wel geen minimumrendement vast. Dit kan van onderneming tot onderneming verschillen. De rendementen die verzekeringsondernemingen vandaag de dag waarborgen, liggen vaak lager dan het rendement waarop u recht zou hebben, indien u uw pensioenreserve in het pensioenplan van uw voormalige werkgever of sector zou laten. De kans is dan ook reëel dat uw aanvullend pensioen een stuk lager zal uitvallen, wanneer u uw pensioenreserve overdraagt naar een individueel verzekeringscontract. Dit zal des te meer het geval zijn naarmate u opteert voor een (hogere) overlijdensdekking.

Wanneer u wil weten wat de overdracht naar een individueel verzekeringscontract concreet voor u zou betekenen, moet u contact opnemen met de verzekeringsonderneming waarnaar u een overdracht overweegt. Wanneer u het bedrag van uw pensioenreserve meedeelt, kan deze verzekeringsonderneming berekenen welk aanvullend pensioen u later zal ontvangen, rekening houdend met de formule waarvoor u kiest. Dit bedrag (of die bedragen wanneer er meerdere formules worden aangeboden) moet u vergelijken met de verworven prestatie die u terugvindt op de uittredingsfiche. De verworven prestatie is het bedrag waarop u recht heeft, wanneer u uw pensioenreserve in het pensioenplan van uw voormalige werkgever of sector zou laten zonder wijziging van de pensioentoezegging.

Om na te gaan welke impact de overdracht naar een individueel verzekeringscontract heeft op uw later aanvullend pensioen, moet u de verworven prestatie, die vermeld wordt op uw uittredingsfiche, vergelijken met de bedragen die u bij pensionering zou krijgen op basis van het nieuwe verzekeringscontract. Vraag daarom op voorhand aan de verzekeringsonderneming om te berekenen op welk bedrag (of welke bedragen, wanneer er meerdere formules zijn) u recht zou hebben. Zonder deze bedragen is het onmogelijk om een correcte vergelijking te maken.

Wat krijgen mijn nabestaanden wanneer ik overlijd?

U kan doorgaans kiezen uit verschillende formules, met een verschillende verhouding tussen pensioen en overlijden.

Vaak voorkomende formules zijn:

  • uitsluitend pensioenopbouw, zonder overlijdensdekking. De pensioenreserve groeit verder aan, maar wanneer u overlijdt, ontvangen uw nabestaanden niets (dit wordt in het jargon uitgesteld kapitaal zonder tegenverzekering genoemd, afgekort UKZT);
  • terugbetaling van de pensioenreserve bij overlijden. De pensioenreserve groeit verder aan. Wanneer u overlijdt, wordt de op dat ogenblik gevormde pensioenreserve uitbetaald aan uw nabestaanden (dit wordt in het jargon uitgesteld kapitaal met terugbetaling van de reserves genoemd, afgekort UKMR);
  • overlijdenskapitaal gelijk aan het pensioenkapitaal. De pensioenreserve groeit verder aan. Bij overlijden ontvangen uw nabestaanden een kapitaal gelijk aan het pensioenkapitaal dat u zou hebben ontvangen op het ogenblik van uw pensionering (dit wordt in het jargon een gemengde verzekering 10/10 genoemd);

Aangezien u kan kiezen voor een overlijdensdekking, kan de overdracht naar een individueel verzekeringscontract interessant zijn wanneer de overlijdensdekking binnen het oorspronkelijke pensioenplan wegvalt na uw uitdiensttreding.

Hou er rekening mee dat de overlijdensdekking wordt gefinancierd vanuit uw pensioenreserve en dat een (hogere) overlijdensdekking noodzakelijkerwijs zal leiden tot een lager aanvullend pensioen. 

Wanneer u nà 1 januari 2016 uit dienst bent getreden, kan u er ook voor kiezen om uw pensioenreserve in het pensioenplan te laten met een overlijdensdekking die overeenstemt met de verworven reserve. Wanneer u daarvoor kiest, worden uw opgebouwde pensioenreserves in geval van overlijden uitbetaald aan uw nabestaanden. Is het u enkel te doen om uw pensioenreserves te beschermen en bent u niet geïnteresseerd in een hogere overlijdensdekking, dan zal die mogelijkheid wellicht interessanter zijn voor u dan een overdracht van uw reserves. U blijft dan immers aangesloten bij het oorspronkelijke pensioenplan en alle waarborgen en garanties in het kader van dat pensioenplan blijven van kracht. Meer informatie. Neemt u geen genoegen met alleen de terugbetaling van uw pensioenreserve bij overlijden en wil u een hogere overlijdensdekking, dan zal u uw reserves moeten overdragen en kan een individueel verzekeringscontract een oplossing bieden.

De voor- en nadelen van een overdracht naar een bijzonder individueel verzekeringscontract:

Voordelen 
  • U sluit een nieuwe verzekeringsovereenkomst: hierdoor kan u een andere verzekeringsformule kiezen die mogelijk bij u past.
  • U kan kiezen voor een overlijdensdekking en zelf tot op zekere hoogte de omvang daarvan bepalen. Een overlijdensdekking zorgt ervoor dat uw nabestaanden een kapitaal of rente ontvangen als u zou overlijden vóór uw pensionering.
  • De overdracht naar een individueel verzekeringscontract laat u toe om uw pensioenreserves te centraliseren.
  • De verzekeringsonderneming moet een kostenbeperking respecteren en is verplicht de volledige winst te verdelen onder de aangeslotenen.
Nadelen
  • De overlijdensdekking wordt gefinancierd vanuit uw pensioenreserve. Een (hogere) overlijdensdekking zal noodzakelijkerwijs leiden tot een lager aanvullend pensioen.
  • Door de overdracht van uw pensioenreserve naar een individueel verzekeringscontract, stapt u uit het pensioenplan en verliest u de daarmee samenhangende garanties, zoals de wettelijke rendementsgarantie.
  • U heeft niet langer recht op het gewaarborgd rendement dat gold in het oorspronkelijk pensioenplan: het gewaarborgd rendement van het individueel verzekeringscontract is van toepassing. Dit zal in veel gevallen lager zijn.

Personen die zijn aangesloten bij een aanvullend pensioenplan worden aangeslotenen genoemd. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen:

  • actieve aangeslotenen: dit zijn personen die nog in dienst zijn:

    • van de werkgever die voor hen een aanvullend pensioen opbouwt;
    • of binnen de bedrijfssector waarvoor het pensioenplan geldt;
  • slapers: dit zijn personen die niet meer in dienst zijn binnen de onderneming of bedrijfssector, maar hun reserves in het pensioenplan achterlaten;
  • rentegenieters: dit zijn personen die met pensioen zijn en waarvan het aanvullend pensioen in de vorm van een rente wordt uitbetaald.

Werknemers: Meer info.

Het aanvullend pensioen is een pensioen dat door een werkgever (of een bedrijfssector) wordt opgebouwd voor zijn werknemers. Het aanvullend pensioen wordt uitbetaald bovenop het wettelijk pensioen en kan de vorm aannemen van een eenmalig kapitaal of een periodieke (maandelijkse, jaarlijkse,...) rente.

De aanvullende pensioenen worden ook wel de 'tweede pensioenpijler' genoemd.

Werknemers: Meer info

Het aanvullend pensioen kan gefinancierd worden door:

  • werkgeversbijdragen (of patronale bijdragen): dit zijn bijdragen die de werkgever stort aan de pensioeninstelling;

en/of

  • werknemersbijdragen (of persoonlijke bijdragen): dit zijn bijdragen die de werkgever van het loon van de werknemer afhoudt en doorstort aan de pensioeninstelling.

Werknemers: Meer info

De uitbetaling van het aanvullend pensioen onder de vorm van een eenmalig kapitaal betekent dat het volledige opgebouwde bedrag in één keer wordt uitbetaald.

Dit in tegenstelling tot de uitbetaling van het aanvullend pensioen onder de vorm van een rente, waarbij het opgebouwde bedrag gespreid in de tijd wordt uitbetaald: er wordt dan maandelijks of jaarlijks een deel uitbetaald, meestal zolang de begunstigde in leven is.

Werknemers: Meer info

Een overlijdensdekking zorgt ervoor dat wanneer een werknemer sterft, zijn partner, kinderen of mogelijk nog andere begunstigden een kapitaal of een rente uitbetaald krijgen.

Werknemers: Meer info

Dit is de instelling die het aanvullend pensioen beheert. Dit kan een verzekeringsonderneming of een pensioenfonds zijn.

Werknemers: Meer info

In deze Q&A wordt de term pensioenplan als een algemene term gebruikt voor alle soorten van pensioentoezeggingen.

Als een werkgever het initiatief neemt om een aanvullend pensioen te organiseren voor alle of een deel van de werknemers in zijn onderneming, spreekt men van een ondernemingsplan. Wanneer het initiatief uitgaat van een paritair comité van een bepaalde bedrijfssector, is dit een sectorplan.

Werknemers: Meer info

Het rendement is de opbrengst die men krijgt wanneer men een bedrag belegt. Het neemt de vorm aan van interest.

Voorbeeld:

U belegt 100 euro. Een jaar later heeft u 102 euro. Dit betekent dat de belegging van uw oorspronkelijk bedrag van 100 euro een rendement van 2% heeft opgebracht.

Om het beleggingsrisico voor de aangeslotenen te beperken, heeft de wet een rendementsgarantie ingevoerd: de inrichter (werkgever of sectorale inrichter) is verplicht om ervoor te zorgen dat de aangeslotenen bij pensionering of overdracht na uitdiensttreding, minstens het bedrag van de gestorte werkgeversbijdragen en/of werknemersbijdragen krijgen, gekapitaliseerd tegen een wettelijk vastgesteld minimumrendement.

Werknemers: Meer info

De uitbetaling van het aanvullend pensioen onder de vorm van een rente betekent dat het opgebouwde bedrag gespreid in de tijd wordt uitbetaald. Er wordt maandelijks of jaarlijks een deel uitbetaald, meestal zolang de begunstigde in leven is.

Dit in tegenstelling tot de uitbetaling van het aanvullend pensioen onder de vorm van een eenmalig kapitaal, waarbij het volledige bedrag in één keer wordt uitbetaald.

Werknemers: Meer info

Nadat een aangeslotene uit dienst is getreden (vb. wegens ontslag of brugpensioen) ontvangt hij van de pensioeninstelling een uittredingsfiche met informatie over de stand van zijn aanvullende pensioenrechten en wat hij hiermee kan doen.

Werknemers: Meer info

De verworven prestatie is het aanvullend pensioen dat op de pensioenleeftijd zal worden uitbetaald, rekening houdend met het aantal loopbaanjaren dat de aangeslotene op een bepaald ogenblik al 'op de teller' heeft.

Werknemers: Meer info