Consumenten
  • Kan de inrichter het pensioenplan wijzigen of stopzetten?

    bij een sectorplan

    Een sectorplan wordt ingevoerd op basis van een collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) afgesloten binnen een paritair comité. Over een wijziging of stopzetting van het sectorplan kan enkel worden beslist met een nieuwe CAO.

    bij een ondernemingsplan

    Volgens de wet kan de werkgever zelf beslissen om een bestaand pensioenplan te wijzigen of te beëindigen. Hij kan dit niet zomaar doen. Hiervoor moeten een aantal procedures worden gevolgd:

    • de werkgever moet eerst het advies vragen aan de ondernemingsraad.
      Wanneer er geen ondernemingsraad is, moet hij het advies vragen aan het comité voor preventie en bescherming op het werk.
      Wanneer er in de onderneming ook geen comité voor preventie en bescherming op het werk is, moet het advies worden gevraagd aan de vakbondsafvaardiging.
      Als er in de onderneming geen ondernemingsraad, comité voor preventie en bescherming op het werk, noch een vakbondsafvaardiging is, moet de werkgever de werknemers individueel informeren alvorens een beslissing te nemen.

      Wanneer de werkgever deze regels niet naleeft, dan kunnen de aangeslotenen die niet akkoord zijn met de wijziging, deze laten nietig verklaren door de arbeidsrechtbank. Dit moet gebeuren binnen een jaar nadat de beslissing werd genomen.

    • Als het pensioenplan voorziet dat ook de werknemers bijdragen moeten betalen en dit plan bovendien voor alle werknemers in de onderneming geldt, dan kan hij dit pensioenplan enkel invoeren, wijzigen of stopzetten:
      • ofwel bij CAO in de bedrijven met een ondernemingsraad, een comité voor bescherming en preventie op het werk of een vakbondsdelegatie;
      • ofwel door middel van een wijziging van het arbeidsreglement in de andere gevallen.
    • Indien het om een sectorplan gaat, dan is de werkgever hierdoor gebonden. Hij moet het sectorplan naleven en kan zelf niet zomaar wijzigingen aan het plan aanbrengen. Een sectorplan kan enkel worden ingevoerd, gewijzigd of beëindigd met een nieuwe sectorale CAO.
    • Daarnaast moeten de regels van het burgerlijk recht en van het arbeidsrecht worden nageleefd. Het pensioenreglement maakt deel uit van de individuele arbeidsovereenkomst tussen de werkgever en de werknemer, waardoor de pensioentoezegging tot de overeengekomen arbeidsvoorwaarden behoort. De rechtspraak stelt dat essentiële onderdelen van de arbeidsovereenkomst niet eenzijdig kunnen worden gewijzigd en dat een wijziging van die elementen dus in onderling overleg moet gebeuren.

    Een wijziging van het pensioenplan mag in geen geval voor gevolg hebben dat de pensioenrechten die u op het ogenblik van de wijziging al heeft opgebouwd, worden verminderd.

    Personen die zijn aangesloten bij een aanvullend pensioenplan worden aangeslotenen genoemd. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen:

    • actieve aangeslotenen: dit zijn personen die nog in dienst zijn:

      • van de werkgever die voor hen een aanvullend pensioen opbouwt;
      • of binnen de bedrijfssector waarvoor het pensioenplan geldt;
    • slapers: dit zijn personen die niet meer in dienst zijn binnen de onderneming of bedrijfssector, maar hun reserves in het pensioenplan achterlaten;
    • rentegenieters: dit zijn personen die met pensioen zijn en waarvan het aanvullend pensioen in de vorm van een rente wordt uitbetaald.

    Werknemers: Meer info.

    Het aanvullend pensioen kan gefinancierd worden door:

    • werkgeversbijdragen (of patronale bijdragen): dit zijn bijdragen die de werkgever stort aan de pensioeninstelling;

    en/of

    • werknemersbijdragen (of persoonlijke bijdragen): dit zijn bijdragen die de werkgever van het loon van de werknemer afhoudt en doorstort aan de pensioeninstelling.

    Werknemers: Meer info

    Een collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) is een akkoord dat gesloten wordt tussen één of meer werknemersorganisaties en één of meer werkgeversorganisaties of één of meer werkgevers en waarin afspraken worden vastgelegd over de arbeidsvoorwaarden, zoals bv. het aanvullend pensioen.

    Er kan een CAO worden afgesloten op het niveau van één onderneming, of op het niveau van een bedrijfssector.

    Een paritair comité is een sociaal overlegorgaan waar de sociale partners (werkgevers en vakbonden) van een bedrijfssector onderhandelen over de loon- en arbeidsvoorwaarden voor de werknemers van die sector.

    In deze Q&A wordt de term pensioenplan als een algemene term gebruikt voor alle soorten van pensioentoezeggingen.

    Als een werkgever het initiatief neemt om een aanvullend pensioen te organiseren voor alle of een deel van de werknemers in zijn onderneming, spreekt men van een ondernemingsplan. Wanneer het initiatief uitgaat van een paritair comité van een bepaalde bedrijfssector, is dit een sectorplan.

    Werknemers: Meer info

    Het pensioenreglement beschrijft de spelregels van het aanvullend pensioenplan.

    Het pensioenreglement kan worden opgevraagd bij de inrichter (werkgever of sectorale inrichter) of bij de pensioeninstelling. Op de jaarlijkse pensioenfiche wordt vermeld bij wie men hiervoor terecht kan. Sinds oktober 2016 kunnen actieve aangeslotenen het pensioenreglement ook raadplegen via de website www.mypension.be.

    Werknemers: Meer info

    Het aanvullend pensioen is een extra pensioen dat wordt opgebouwd op grond van tewerkstelling binnen een onderneming of een bedrijfssector. Het initiatief voor de opbouw van het aanvullend pensioen ligt bij de inrichter. De inrichter is degene die het aanvullend pensioen belooft aan de werknemers. Die belofte wordt de pensioentoezegging genoemd.

    Werknemers: Meer info

    Sectorpensioen of sectorplan

    Dit is een pensioenplan dat ingevoerd wordt binnen een paritair comité en voor een hele bedrijfssector geldt. Zo bestaan er bijvoorbeeld sectorplannen in de bouw, de voedingsnijverheid, de scheikundige nijverheid, de non-profitsector, enz.

    Werknemers: Meer info

  • Hoe worden de rechten van de aangeslotenen beschermd bij een wijziging van het pensioenplan?

    Wanneer een pensioenplan wordt gewijzigd, mogen de reeds opgebouwde pensioenrechten (de verworven reserves en verworven prestaties) niet verminderd worden. De wijziging van het pensioenplan mag enkel betrekking hebben op de toekomstige pensioenopbouw.

    • Voor pensioenplannen van het type vaste bijdragen betekent dit dat de verworven reserves na de wijziging verder evolueren volgens de regels uit het pensioenreglement die van kracht waren vóór de wijziging.
    • Voor pensioenplannen van het type vaste prestaties waarbij rekening wordt gehouden met het laatste loon of het gemiddelde loon berekend over een beperkt aantal dienstjaren voorafgaand aan de pensionering, zal het aanvullend pensioen dat werd opgebouwd vóór de wijziging van het plan ook in de toekomst nog verder worden aangepast aan de evolutie van uw loon. Dit wordt 'dynamisch beheer' genoemd. Enkel het aantal in aanmerking te nemen dienstjaren wordt dan beperkt tot de periode vóór de wijziging van het pensioenplan.

    We illustreren dit aan de hand van een voorbeeld:

    Jan is aangesloten bij een pensioenplan van het type vaste prestaties met volgende formule: N/40 * 2 * S, waarbij S staat voor het (laatste) salaris en N staat voor het aantal dienstjaren.

    Wanneer Jan 45 jaar is, besluit de werkgever het pensioenplan stop te zetten en voor de toekomstige dienstjaren te vervangen door een pensioenplan van het type vaste bijdragen. Op het ogenblik van de wijziging heeft Jan 20 dienstjaren op de teller en geniet hij een salaris van 30.000 euro.

    De pensioenrechten die Jan op het ogenblik van de wijziging al heeft opgebouwd (de verworven prestatie) zijn dus gelijk aan: 20/40 * 2 * 30.000 = 30.000 euro.

    Dit is het bedrag dat Jan op de pensioenleeftijd zou ontvangen, als hij nu de onderneming zou verlaten en zijn pensioenreserve zou achterlaten bij de pensioeninstelling zonder wijziging van de pensioentoezegging.

    Jan blijft actief in de onderneming en gaat op zijn 65ste met pensioen. Op dat ogenblik is zijn loon, onder meer als gevolg van indexeringen, opgelopen tot 50.000 euro.

    Zijn aanvullend pensioen wordt in het kader van het pensioenplan van het type vaste prestaties als volgt berekend: 20/40 * 2 * 50.000 = 50.000 euro.

    Na de wijziging van het pensioenplan houdt men geen rekening meer met nieuwe dienstjaren – deze werden 'vastgeklikt' op 20 – maar wel met latere salarisstijgingen ('dynamisch beheer'). Daardoor zijn Jans pensioenrechten, zelfs na de beëindiging van het oorspronkelijke pensioenplan, nog gestegen van 30.000 euro tot 50.000 euro.

    Het aanvullend pensioen is een pensioen dat door een werkgever (of een bedrijfssector) wordt opgebouwd voor zijn werknemers. Het aanvullend pensioen wordt uitbetaald bovenop het wettelijk pensioen en kan de vorm aannemen van een eenmalig kapitaal of een periodieke (maandelijkse, jaarlijkse,...) rente.

    De aanvullende pensioenen worden ook wel de 'tweede pensioenpijler' genoemd.

    Werknemers: Meer info

    Het aanvullend pensioen kan gefinancierd worden door:

    • werkgeversbijdragen (of patronale bijdragen): dit zijn bijdragen die de werkgever stort aan de pensioeninstelling;

    en/of

    • werknemersbijdragen (of persoonlijke bijdragen): dit zijn bijdragen die de werkgever van het loon van de werknemer afhoudt en doorstort aan de pensioeninstelling.

    Werknemers: Meer info

    Dit is de instelling die het aanvullend pensioen beheert. Dit kan een verzekeringsonderneming of een pensioenfonds zijn.

    Werknemers: Meer info

    In deze Q&A wordt de term pensioenplan als een algemene term gebruikt voor alle soorten van pensioentoezeggingen.

    Als een werkgever het initiatief neemt om een aanvullend pensioen te organiseren voor alle of een deel van de werknemers in zijn onderneming, spreekt men van een ondernemingsplan. Wanneer het initiatief uitgaat van een paritair comité van een bepaalde bedrijfssector, is dit een sectorplan.

    Werknemers: Meer info

    Het pensioenreglement beschrijft de spelregels van het aanvullend pensioenplan.

    Het pensioenreglement kan worden opgevraagd bij de inrichter (werkgever of sectorale inrichter) of bij de pensioeninstelling. Op de jaarlijkse pensioenfiche wordt vermeld bij wie men hiervoor terecht kan. Sinds oktober 2016 kunnen actieve aangeslotenen het pensioenreglement ook raadplegen via de website www.mypension.be.

    Werknemers: Meer info

    Bij een pensioenplan van het type vaste prestaties wordt de betaling van een welbepaald pensioen beloofd: de inrichter (werkgever of sectorale inrichter) belooft aan zijn werknemers een eenmalig kapitaal of een bepaalde rente bij hun pensionering.

    Het pensioenreglement beschrijft hoe groot dit kapitaal of de rente zal zijn: dit wordt meestal berekend op basis van een formule die rekening houdt met het aantal jaren dat de werknemer heeft gewerkt en zijn loon.

    Werknemers: Meer info

  • Ben ik verplicht om aan te sluiten bij het nieuwe pensioenplan?

    Wanneer u al in dienst bent bij een onderneming op het ogenblik dat de werkgever beslist om een aanvullend pensioenplan in te voeren, dan bent u niet verplicht om bij dat pensioenplan aan te sluiten. U kan dus weigeren om deel te nemen. Een weigering houdt wel in dat uw werkgever ten aanzien van u geen enkele verplichting meer heeft wat het aanvullend pensioen betreft (bijvoorbeeld inzake informatieverstrekking of bijdragebetalingen).

    Op deze regel bestaat één uitzondering: als het aanvullend pensioenplan wordt ingevoerd bij CAO (zoals dit bijvoorbeeld het geval is bij sectorplannen), dan worden alle werknemers automatisch aangesloten. In dat geval is er dus geen mogelijkheid om de aansluiting te weigeren, behalve wanneer de CAO dat uitdrukkelijk zo zou voorzien.

    Het aanvullend pensioen is een pensioen dat door een werkgever (of een bedrijfssector) wordt opgebouwd voor zijn werknemers. Het aanvullend pensioen wordt uitbetaald bovenop het wettelijk pensioen en kan de vorm aannemen van een eenmalig kapitaal of een periodieke (maandelijkse, jaarlijkse,...) rente.

    De aanvullende pensioenen worden ook wel de 'tweede pensioenpijler' genoemd.

    Werknemers: Meer info

    Een collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) is een akkoord dat gesloten wordt tussen één of meer werknemersorganisaties en één of meer werkgeversorganisaties of één of meer werkgevers en waarin afspraken worden vastgelegd over de arbeidsvoorwaarden, zoals bv. het aanvullend pensioen.

    Er kan een CAO worden afgesloten op het niveau van één onderneming, of op het niveau van een bedrijfssector.

    In deze Q&A wordt de term pensioenplan als een algemene term gebruikt voor alle soorten van pensioentoezeggingen.

    Als een werkgever het initiatief neemt om een aanvullend pensioen te organiseren voor alle of een deel van de werknemers in zijn onderneming, spreekt men van een ondernemingsplan. Wanneer het initiatief uitgaat van een paritair comité van een bepaalde bedrijfssector, is dit een sectorplan.

    Werknemers: Meer info

  • Welke gevolgen heeft een wijziging of stopzetting van het pensioenplan voor de slapers en de rentegenieters?

    Het pensioenreglement dat van toepassing was op het moment dat u stopte met werken (door ontslag of pensionering), blijft nadien verder gelden.

    Als de inrichter (werkgever of sectorale inrichter) het pensioenreglement na uw uitdiensttreding zou wijzigen, dan gelden deze wijzigingen niet voor u, zelfs niet wanneer de wijzigingen worden doorgevoerd via een CAO of een wijziging van het arbeidsreglement. Het pensioenreglement kan ten aanzien van u enkel gewijzigd worden als u uw akkoord geeft.

    Een collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) is een akkoord dat gesloten wordt tussen één of meer werknemersorganisaties en één of meer werkgeversorganisaties of één of meer werkgevers en waarin afspraken worden vastgelegd over de arbeidsvoorwaarden, zoals bv. het aanvullend pensioen.

    Er kan een CAO worden afgesloten op het niveau van één onderneming, of op het niveau van een bedrijfssector.

    Het initiatief voor de opbouw van een aanvullend pensioen ligt bij de inrichter. De inrichter is degene die het aanvullend pensioen belooft aan de werknemers.

    • In de meeste gevallen gaat het initiatief uit van de werkgever. Heel wat werkgevers hebben een pensioenplan ingevoerd voor de werknemers van hun onderneming. In dat geval spreekt men van een ondernemingspensioen of ondernemingsplan.
    • Het initiatief kan ook uitgaan van een bedrijfssector. In dat geval zal het pensioenplan gelden voor de werknemers van een hele sector. Men spreekt in dat geval van een sectorpensioen of sectorplan.

    Wanneer de sociale partners een sectorplan invoeren, moeten zij een instelling aanduiden die de rol van inrichter op zich neemt. Dit moet een instelling zijn die gezamenlijk wordt bestuurd door vertegenwoordigers van de werknemers en van de werkgevers. Meestal is dit een fonds voor bestaanszekerheid.

    Werknemers: Meer info

    Het pensioenreglement beschrijft de spelregels van het aanvullend pensioenplan.

    Het pensioenreglement kan worden opgevraagd bij de inrichter (werkgever of sectorale inrichter) of bij de pensioeninstelling. Op de jaarlijkse pensioenfiche wordt vermeld bij wie men hiervoor terecht kan. Sinds oktober 2016 kunnen actieve aangeslotenen het pensioenreglement ook raadplegen via de website www.mypension.be.

    Werknemers: Meer info