search_api_autocomplete

Verklarende woordenlijst

 

A

Alternatieve-financieringsdienst

Wie alternatieve-financieringsdiensten verstrekt, commercialiseert, via een website of een ander elektronisch middel, beleggingsinstrumenten die zijn uitgegeven door

De enige beleggingsdiensten die gepaard mogen gaan met alternatieve-financieringsdiensten zijn:

Deze beleggingsdiensten mogen enkel worden verstrekt met betrekking tot effecten en deelbewijzen van startersfondsen. Wie deze beleggingsdiensten verstrekt via een alternatieve-financieringsplatform, verricht alternatieve-financieringsdiensten en moet zich houden aan de regels in dat verband gelden.

Alternatieve-financieringsplatform

Een alternatieve-financieringsplatform is een onderneming

B

Beleggingsadvies

Er is sprake van beleggingsadvies als er (b) gepersonaliseerde (a) aanbevelingen worden verstrekt aan een cliënt, hetzij op diens verzoek, hetzij op initiatief van de dienstverlener, met betrekking tot één of meer (c) verrichtingen die betrekking hebben op (d) financiële instrumenten.

Om te kunnen spreken van beleggingsadvies moeten er dus verschillende elementen aanwezig zijn:

(a) de dienstverlener geeft een aanbeveling

Een aanbeveling bevat een oordeel van de adviesverlener over de te ondernemen acties die worden voorgesteld als in het belang van de belegger. Louter algemene informatie verstrekken, zonder verdere toelichting of enig waardeoordeel over het nut ervan voor de beslissingen die de belegger kan nemen, wordt niet beschouwd als een aanbeveling.

(b) de aanbeveling is gepersonaliseerd

Een aanbeveling is gepersonaliseerd als zij wordt voorgesteld als specifiek afgestemd op de betrokken cliënt of als zij gebaseerd is op een analyse van zijn persoonlijke situatie. Als de dienstverlener informatie inwint over zijn cliënt alvorens hem een belegging aan te bevelen, mag de cliënt redelijkerwijs verwachten dat de informatie die hij verstrekt heeft, is aangewend om de aanbeveling af te stemmen op zijn situatie. In een dergelijk geval is de aanbeveling dus altijd gepersonaliseerd aangezien zij gebaseerd is of zou moeten zijn, op de persoonlijke situatie van de cliënt.

(c) de aanbeveling heeft betrekking op een of meer verrichtingen

Er is sprake van een ‘verrichting’ als een bepaald financieel instrument wordt gekocht, verkocht, geruild, te gelde gemaakt, gehouden, overgenomen of als erop ingetekend wordt. Hieronder valt eveneens het al dan niet uitoefenen van het door een bepaald financieel instrument verleende recht om een financieel instrument te kopen, te verkopen, te ruilen, te gelde te maken of om erop in te tekenen.

(d) de aangeraden verrichting heeft betrekking op financiële instrumenten

Er is enkel sprake van beleggingsadvies als dit betrekking heeft op financiële instrumenten. Een aanbeveling die betrekking heeft op een beleggingsinstrument dat wettelijk gezien geen financieel instrument is, zoals een niet-verhandelbare gestandaardiseerde lening, wordt dus niet beschouwd als beleggingsadvies.

Beleggingsdienst

De volgende diensten zijn beleggingsdiensten, als ze verstrekt worden in verband met financiële instrumenten:

1. het ontvangen en doorgeven van orders met betrekking tot één of meer financiële instrumenten, met inbegrip van het met elkaar in contact brengen van twee of meer beleggers waardoor tussen deze beleggers een verrichting tot stand kan komen;

2. het uitvoeren van orders voor rekening van cliënten;

3. het handelen voor eigen rekening;

4. vermogensbeheer;

5. beleggingsadvies;

6. het overnemen van financiële instrumenten en/of plaatsen van financiële instrumenten met plaatsingsgarantie;

7. het plaatsen van financiële instrumenten zonder plaatsingsgarantie;

8. het uitbaten van multilaterale handelsfaciliteiten;

Om beleggingsdiensten te verstrekken, is een vergunning vereist. Gereglementeerde ondernemingen mogen alle beleggingsdiensten verstrekken die begrepen zijn in hun vergunning als beleggingsonderneming of als kredietinstelling.

De enige beleggingsdiensten die alternatieve-financieringsplatformen mogen verstrekken, zijn het ontvangen en doorgeven van orders en het verstrekken van beleggingsadvies, en wel enkel met betrekking tot effecten en startersfondsen.

Beleggingsinstrument

Een beleggingsinstrument is elk instrument dat een financiële belegging mogelijk maakt. Beleggingsinstrumenten vormen een brede categorie met verschillende subcategorieën. In de context van de Belgische crowdfundingwet zijn de meest relevante financiële instrumenten:

 

* Andere instrumenten die een financiële belegging mogelijk maken (o.m. gestandaardiseerde leningen).

Dit vereenvoudigde schema toont enkel de beleggingsinstrumenten die het meest relevant zijn voor crowdfunding. Het toepassingsgebied van de regels over crowdfunding kan variëren. De meeste zijn van toepassing op alle beleggingsinstrumenten. Sommige zijn alleen op financiële instrumenten of op effecten van toepassing, nog andere alleen op zeer specifieke instrumenten. Het is daarom belangrijk de juridische aard van de beleggingsinstrumenten die op het platform worden aangeboden, correct te bepalen.

Belgische crowdfundingwet

Wet van 18 december 2016 tot regeling van de erkenning en de afbakening van crowdfunding en houdende diverse bepalingen inzake financiën, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 20 december 2016.

Beroepsmatig verrichte beleggingsdienst

Een beleggingsdienst is beroepsmatig verricht als hij tegen vergoeding wordt verricht.

Betekenisvolle aandeelhouder

Een betekenisvolle aandeelhouder is een aandeelhouder die een gekwalificeerde deelneming in een VVB bezit.

Bijkantoor

Een bijkantoor is een bedrijfszetel van een onderneming waarvan het hoofdkantoor in een andere lidstaat van de Europese Economische Ruimte ('EER') is gevestigd. De activiteiten worden uitgeoefend in de naam en voor rekening van de onderneming waaraan het bijkantoor is verbonden. Een bijkantoor heeft geen rechtspersoonlijkheid. Voor elk bijkantoor moet een verantwoordelijke worden aangeduid.

Voor bijkantoren van VVB geldt een Europees paspoort. Zij moeten geen vergunning of inschrijving aanvragen. Zij volgen een Europese notificatieprocedure. Dit geldt zowel voor de vestiging in België van bijkantoren uit andere lidstaten van de EER-landen als voor de vestiging in andere EER-landen van bijkantoren uit België.

Wie op basis van een Europees paspoort actief is in een andere lidstaat, moet zich houden aan de bepalingen van algemeen belang die gelden in deze lidstaat.

C

Cliënt

Crowdfundingdienstverleners hebben twee soorten cliënten:

Commercialisering

In de context van de Belgische crowdfundingwet is commercialisering het voorstellen van een beleggingsinstrument, ongeacht de wijze waarop dit gebeurt, om beleggers of potentiële beleggers aan te zetten om het te kopen of erop in te schrijven.

Crowdfunding

Crowdfunding is een activiteit waarbij beroep wordt gedaan op het publiek om geld op te halen voor de financiering van specifieke projecten, meestal via een interactieve website (een 'platform'). Er zijn verschillende soorten crowdfundingplatformen. De Belgische crowdfundingwet geldt alleen voor financiële crowdfundingplatformen.

Crowdfundingdienstverlener of dienstverlener

In deze FAQ worden alternatieve-financieringsplatformen en gereglementeerde ondernemingen samen aangeduid als 'crowdfundingdienstverleners' of 'dienstverleners'.

D

Duurzame drager

Een duurzame drager is ieder hulpmiddel dat een cliënt in staat stelt om persoonlijk aan hem of haar gerichte informatie op te slaan.

Dit moet gebeuren zodanig dat

  • de informatie gemakkelijk toegankelijk is voor toekomstig gebruik;
  • ze lang genoeg beschikbaar blijft;
  • ze ongewijzigd kan worden gereproduceerd.

Voorbeelden van duurzame dragers:

  • papier;
  • CD-ROM;
  • DVD;
  • de harde schijf van een computer;
  • ...

E

Effect

Effecten zijn een subcategorie van financiële instrumenten. In de context van de Belgische crowdfundingwet zijn de meest relevante effecten:

  • aandelen, en
  • verhandelbare schuldinstrumenten.

 

* Andere instrumenten die een financiële belegging mogelijk maken (o.m. gestandaardiseerde leningen).

Dit vereenvoudigde schema toont enkel de beleggingsinstrumenten die het meest relevant zijn voor crowdfunding. Het toepassingsgebied van de regels over crowdfunding kan variëren. De meeste zijn van toepassing op alle beleggingsinstrumenten. Sommige zijn alleen op financiële instrumenten of op effecten van toepassing, nog andere alleen op zeer specifieke instrumenten. Het is daarom belangrijk de juridische aard van de beleggingsinstrumenten die op het platform worden aangeboden, correct te bepalen.

Effectieve leider

Algemene regel

Alle personen die deelnemen aan de leiding van de onderneming of die er een reële invloed op hebben, behoren tot de effectieve leiding van de onderneming. Deze personen moeten voldoen aan de vereisten die gelden voor effectieve leiders.

Functies / organen die steeds tot de effectieve leiding behoren

Sommige functies of organen van de onderneming worden steeds beschouwd als behorend tot de effectieve leiding. Alle personen die deze functies bekleden, moeten voldoen aan de vereisten die gelden voor effectieve leiders.

Bij de twee meest voorkomende vennootschapsvormen zijn dit:

Vennootschapsvorm

Orgaan / functie

Opmerking

BVBA

zaakvoerder

Het maakt niet uit of de zaakvoerder in de statuten is benoemd of niet, hij behoort steeds tot de effectieve leiding.

Naamloze vennootschap

gedelegeerd bestuurder afgevaardigd bestuurder

Alle gedelegeerd of afgevaardigd bestuurders zijn lid van de effectieve leiding.

 

lid van het directiecomité

Niet alle NV's hebben een directiecomité. Als er een directiecomité is, behoren de leden steeds tot de effectieve leiding.

Andere effectieve leiders

Naast de hierboven genoemde functies / organen kunnen nog andere personen behoren tot de effectieve leiding. Het komt aan de onderneming toe om aan te duiden wie de effectieve leiders zijn en om aan te tonen dat zij voldoen aan de vereisten die gelden voor effectieve leiders.

'Gewone' bestuurders maken niet automatisch deel uit van de effectieve leiding. Dit hangt af van de feitelijke situatie. Als zij daadwerkelijk deelnemen aan de leiding van de onderneming, moeten zij voldoen aan de regels die gelden voor effectieve leiders. 

Directeurs, managers etc. kunnen deel uitmaken van de effectieve leiding. Het is de onderneming die de vraag moet beantwoorden of deze personen daadwerkelijk deelnemen aan de leiding van de onderneming. Hun titel is daarbij niet doorslaggevend.

Als, bijvoorbeeld bij een inspectie, zou blijken dat de onderneming in werkelijkheid wordt geleid door een persoon die niet is opgegeven als effectieve leider en die niet voldoet aan de voorwaarden voor effectieve leiders, dan voldoet de onderneming niet aan de vergunningsvoorwaarden.

Europees paspoort

Het Europees paspoort laat de VVB toe om hun activiteiten ook in een andere lidstaat van de Europese Economische Ruimte ('EER') uit te oefenen, wanneer ze een vergunning hebben gekregen van de FSMA. Er is geen voorafgaande vergunning of inschrijving nodig in de andere lidstaat. De VVB moet aan de FSMA meedelen in welke andere lidstaat zij actief wil zijn. De FSMA moet die andere lidstaat ervan op de hoogte brengen dat de VVB gebruik wil maken van het Europees paspoort. Dit gebeurt via een gestandaardiseerde 'notificatie', waarbij de bevoegde autoriteiten bepaalde basisinformatie over de onderneming uitwisselen.

Er bestaan twee soorten van Europees paspoort: één voor het vrij verrichten van diensten en één voor de vrijheid van vestiging (bijkantoren).

Wie op basis van een Europees paspoort actief is in een andere lidstaat, moet zich houden aan de bepalingen van algemeen belang die gelden in deze lidstaat.

F

Financieel instrument

Financiële instrumenten zijn een subcategorie van beleggingsinstrumenten. In de context van de Belgische crowdfundingwet zijn de meest relevante financiële instrumenten:

 

* Andere instrumenten die een financiële belegging mogelijk maken (o.m. gestandaardiseerde leningen).

Dit vereenvoudigde schema toont enkel de beleggingsinstrumenten die het meest relevant zijn voor crowdfunding. Het toepassingsgebied van de regels over crowdfunding kan variëren. De meeste zijn van toepassing op alle beleggingsinstrumenten. Sommige zijn alleen op financiële instrumenten of op effecten van toepassing, nog andere alleen op zeer specifieke instrumenten. Het is daarom belangrijk de juridische aard van de beleggingsinstrumenten die op het platform worden aangeboden, correct te bepalen.

Financieringsvehikel

Een 'financieringsvehikel' vormt de schakel tussen beleggers en ondernemers-emittenten, om te vermijden dat ondernemers-emittenten die een beroep doen op alternatieve-financieringsdiensten naderhand geconfronteerd zouden worden met een te beheren versnipperde aandeelhoudersstructuur (met legio kleine aandeelhouders) of met talrijke schuldeisers. Concreet gezien belegt een belegger in een financieringsvehikel, dat de ontvangen gelden op zijn beurt aanwendt om aandelen te kopen of dat deze gelden uitleent aan de door de belegger gekozen ondernemer-emittent.

Een financieringsvehikel is dus

  • een uitgever van beleggingsinstrumenten;
  • die geen instelling voor collectieve belegging is;
  • die als enige activiteit heeft om aandelen te nemen in of leningen te verstrekken aan één of meer ondernemers-emittenten; en
  • die gefinancierd wordt door beleggers.

Financieringsvehikels verschillen fundamenteel van instellingen voor collectieve belegging, die fondsen discretionair beheren. Het zijn zogenaamde 'één-op-één'-vehikels die de belegger toelaten om te kiezen in welke ondernemer-emittent hij belegt. De opbrengst voor de belegger wordt enkel bepaald door de opbrengst die deze ondernemer-emittent biedt.

G

Gekwalificeerde belegger

Er zijn twee soorten gekwalificeerde beleggers: 'professionele cliënten' en 'in aanmerking komende tegenpartijen'.

  • Professionele cliënten beschikken over de vereiste deskundigheid, ervaring en kennis om zelf beleggingsbeslissingen te nemen en de daaraan verbonden risico's in te schatten. De wet bepaalt dat sommige categorieën van cliënten altijd als professionele cliënten moeten worden beschouwd. Anderen kunnen op eigen verzoek als professionele cliënten worden behandeld, op voorwaarde dat ze aan bepaalde wettelijke vereisten voldoen.
  • In aanmerking komende tegenpartijen zijn professionals uit de financiële sector zoals beleggingsondernemingen, kredietinstellingen, verzekeringsondernemingen, instellingen voor collectieve belegging en hun beheervennootschappen, pensioenfondsen en hun beheermaatschappijen, nationale overheden en overheidsinstellingen, centrale banken en supranationale instellingen.

Als u niet vertrouwd bent met de wetgeving over de definitie van professionele cliënten en in aanmerking komende tegenpartijen doet u best beroep op een gespecialiseerde advocaat om na te gaan of uw cliënten hieraan beantwoorden.

Gekwalificeerde deelneming

Een gekwalificeerde deelneming is het rechtstreeks of onrechtstreeks bezit van het kapitaal of van de stemrechten verbonden aan de effecten van een VVB, of elke andere mogelijkheid om een invloed van betekenis uit te oefenen op het beleid van de VVB, ongeacht of een dergelijke invloed daadwerkelijk wordt uitgeoefend.

Gepersonaliseerde aanbeveling

Een aanbeveling is gepersonaliseerd als

  • ze wordt voorgesteld als geschikt voor de betrokken persoon;
  • ze rekening houdt met de persoonlijke situatie van de persoon;
  • ze betrekking heeft op een transactie (koop, verkoop, ...) in een specifiek financieel instrument

Een aanbeveling is niet gepersonaliseerd als

  • ze uitsluitend wordt gedaan via distributiekanalen waartoe vele mensen toegang hebben;
  • ze aan het publiek in het algemeen wordt gedaan.

Gereglementeerde onderneming

In de context van de Belgische crowdfundingwet zijn er twee soorten gereglementeerde ondernemingen: 

  • kredietinstellingen, en
  • beleggingsondernemingen.

Gestandaardiseerde lening

Een gestandaardiseerde lening is, in tegenstelling tot een lening in de klassieke zin van het woord, een beleggingsinstrument.

Een lening kan als gestandaardiseerd worden beschouwd als er niet afzonderlijk onderhandeld kan worden over haar voornaamste kenmerken. Dit betekent m.a.w. dat alle beleggers die inschrijven op eenzelfde lening zijn onderworpen aan dezelfde voorwaarden (looptijd, rente, algemene voorwaarden, ...). Het enige element dat kan verschillen van de ene belegger tot de andere is het ingelegde bedrag.

Gezond en voorzichtig beleid

De FSMA gaat na of de invloed van een betekenisvolle aandeelhouder van VVB een gezond en voorzichtig beleid kan in de weg staan. De controle hierop gebeurt onder meer aan de hand van een vragenlijst die voor elke betekenisvolle aandeelhouder moet worden ingevuld.

H

Hoofdbestuur

Het hoofdbestuur is de plaats waar de onderneming wordt beheerd, waar de beslissingen voor het beheer van de onderneming worden genomen en waar de documenten ter beschikking van de FSMA worden gehouden.

K

Klantenaanbrenger

Een klantenaanbrenger is een persoon die, meestal in het kader van een andere beroepswerkzaamheid, potentiële klanten doorverwijst naar of aanbrengt bij een VVB, zonder daarbij als tussenpersoon in bank- en beleggingsdiensten op te treden. VVB die met klantenaanbrengers samenwerken, moeten bepaalde organisatorische maatregelen nemen.

KMO-starter

Een KMO (kleine en middelgrote onderneming) is een onderneming die maximum aan één van de onderstaande criteria beantwoordt:

  • gemiddeld aantal werknemers van 50 (op jaarbasis);
  • jaaromzet (exclusief BTW) van 9.000.000 EUR;
  • balanstotaal van 4.500.000 EUR.

Een KMO-starter is een KMO die is opgericht na 1 januari 2013 en minder dan 48 maanden bij de 'Kruispuntbank van Ondernemingen' is aangemeld.

O

Onafhankelijke controlefunctie

De onafhankelijke controlefuncties zijn de interneauditfunctie, de compliancefunctie en de risicobeheerfunctie.

Ondernemer-emittent

In de context van de Belgische crowdfundingwet is een ondernemer-emittent een onderneming die beleggingsinstrumenten uitgeeft en waarvan de hoofdactiviteit één van de volgende is:

  • commerciële activiteit;
  • artisanale activiteit;
  • liberale activiteit; 
  • vastgoedactiviteit;
  • industriële activiteit.

P

Passende deskundigheid

De leden van het wettelijk bestuursorgaan en van de effectieve leiding en de verantwoordelijken voor de onafhankelijke controlefuncties van een VVB moeten permanent beschikken over de passende deskundigheid die nodig is voor de uitoefening van hun functie.

Elke kandidaat moet de noodzakelijke kennis en ervaring hebben van het beheer van ondernemingen en van de activiteiten die de VVB uitoefent. Daarbij gaat bijzondere aandacht naar de concrete activiteiten van de vennootschap en naar de materies die onder de directe verantwoordelijkheid van de kandidaat vallen.

De leiding in haar geheel en elke leider voor wat de materies betreft die onder zijn rechtstreekse verantwoordelijkheid vallen, moeten onafhankelijk de verantwoordelijkheden kunnen dragen die op hun schouders rusten, rekening houdend met het statuut en de concrete activiteiten van de VVB. Dit houdt o.a. in dat zij een correct beeld moeten hebben van de wetgeving betreffende de VVB en dat ze deze spontaan moet kunnen vertalen naar de organisatie van de VVB.

Concreet gaat de FSMA na of elke kandidaat-leider over de passende deskundigheid beschikt door de analyse van zijn ervaring, die moet blijken uit de vragenlijst die elke kandidaat moet invullen. De FSMA kan ook rekening houden met elke andere relevante informatie waarover zij beschikt. Zij kan ook steeds bijkomende vragen stellen. Tenslotte kan de FSMA, als zij dit nuttig acht, de kandidaat uitnodigen voor een gesprek.

Professionele betrouwbaarheid

Professionele betrouwbaarheid houdt verband met de eerbaarheid en integriteit van een persoon.

Een persoon wordt als professioneel betrouwbaar beschouwd wanneer geen elementen voorhanden zijn die duiden op het tegendeel en er geen reden is om redelijkerwijze zijn goede reputatie in twijfel te trekken. Het gaat niet om een formele voorwaarde die beperkt is tot de afwezigheid van strafsancties of administratieve sancties. Betrouwbaarheid gaat over de eerlijkheid en de integriteit van de persoon. Zijn of haar beroepsethiek moet onberispelijk zijn.

De betrouwbaarheid wordt door de FSMA beoordeeld, onder meer aan de hand van het uittreksel uit het strafregister dat niet ouder mag zijn dan 3 maanden en van een vragenlijst. Zij kan steeds bijkomende vragen stellen.

De FSMA beoordeelt de professionele betrouwbaarheid van alle leden van het wettelijk bestuursorgaan, de effectieve leiders en de verantwoordelijken voor de onafhankelijke controlefuncties van de VVB.

De FSMA controleert daarnaast of deze personen geen beroepsverbod hebben opgelopen.

S

Startersfonds

Er zijn twee soorten startersfondsen:

  • openbare startersfondsen, vermeld op de officiële lijst gepubliceerd door de FSMA;
  • private startersprivaks, vermeld op de officiële lijst gepubliceerd door de FOD Financiën.

Startersfondsen beleggen in KMO-starters. Beleggers in startersfondsen komen in aanmerking voor belastingvoordelen als de startersfondsen aan de fiscale regelgeving voldoen.

T

Tussenpersoon in bank- en beleggingsdiensten

Een tussenpersoon in bank- en beleggingsdiensten elke rechtspersoon of elke natuurlijke persoon werkzaam als zelfstandige in de zin van de sociale wetgeving, die, zelfs occasioneel, werkzaamheden van bemiddeling in bank- en beleggingsdiensten uitoefent of wil uitoefenen.

Er zijn twee categorieën van tussenpersonen in bank- en beleggingsdiensten in het Belgisch recht, nl. makelaars en agenten.

  • Is makelaar: de tussenpersoon in bank- en beleggingsdiensten die geen agent in bank- en beleggingsdiensten is, en die niet gebonden is in de keuze van een vergunde onderneming ingevolge een vaste band met één of meerdere van deze ondernemingen.
  • Is agent: de tussenpersoon in bank- en beleggingsdiensten die handelt in naam en voor rekening van één enkele vergunde onderneming.

Deze categorieën zijn exclusief, d.w.z. dat een tussenpersoon in bank- en beleggingsdiensten slechts in één categorie kan ingeschreven worden. Dit belet de tussenpersoon echter niet om daarnaast ook inschrijvingen onder andere statuten te bekomen, b.v. als bemiddelaar in consumentenkrediet, als verzekeringstussenpersoon of als bemiddelaar in hypothecair krediet.

V

Vrije dienstverlening

Vrije dienstverlening is het uitoefenen van activiteiten in een andere lidstaat van de Europese Economische Ruimte zonder in deze lidstaat gevestigd te zijn, op basis van een Europees paspoort. Wie aan vrije dienstverlening doet in een andere lidstaat, moet zich houden aan de bepalingen van algemeen belang die gelden in deze lidstaat.

VVB

Vennootschap voor vermogensbeheer en beleggingsadvies naar Belgisch recht.