Nieuws & Waarschuwingen

Beleggingsaanbiedingen: piramidale type en ponzisystemen

Waarschuwingen
23/09/2016

De Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten (FSMA) waarschuwt het publiek voor beleggingsaanbiedingen waarbij uitzonderlijke rendementen worden beloofd en, al dan niet zichtbaar, een wervings-, mentor- of toetredingssysteem wordt ingevoerd. Hoewel de door de aanbiedingen voorgespiegelde winst uiterst aantrekkelijk lijkt, is zij niet realistisch. Doorgaans gaat het om oplichtingspraktijken waarbij de oorspronkelijke inleg in de meeste gevallen gedeeltelijk of volledig verloren gaat.

Concreet wordt als volgt te werk gegaan: de initiatiefnemer van de piramide biedt potentiële beleggers beleggingen aan waarop een zeer interessant rendement wordt beloofd dat ver boven het marktrendement ligt. Daarop ontvangt de initiatiefnemer de eerste stortingen van beleggers die zich laten verblinden door de voorgespiegelde winst. In tegenstelling tot wat de beleggers wordt beloofd, wordt hun geld echter nooit belegd. De beleggers worden daarentegen gevraagd om zelf nieuwe beleggers aan te brengen, waarbij hun opnieuw een winststijging wordt beloofd. Nieuwe beleggers die in het systeem instappen, brengen geld binnen, dat alweer niet wordt belegd, maar deels wordt gebruikt om de eerste beleggers te vergoeden. Op die manier groeit de piramide geleidelijk aan en, zolang nieuwe beleggers in het systeem stappen, blijven de bovenste lagen van de piramide geld ontvangen. Die aangroei kan echter niet eindeloos blijven duren. Als de onderste lagen van de piramide geen nieuwe leden meer kunnen werven, stort de hele piramide in. Als dat gebeurt, zullen de meeste beleggers hun begininleg nooit meer (deels of volledig) kunnen recupereren.

Een Ponzisysteem is een soortgelijk fraudesysteem. Binnen dat systeem, dat zelf berust op een financiële constructie waarbij gunstige beleggingsaanbiedingen worden gedaan waarvan het rendement over het algemeen veel hoger ligt dan het marktrendement, zijn de beleggers echter niet noodzakelijk verplicht nieuwe beleggers te werven. Toch worden ook hier de door de beleggers gestorte bedragen niet belegd, maar worden zij gebruikt om de eerste beleggers het beloofde rendement op hun belegging te betalen (en natuurlijk ook om de initiatiefnemer van het systeem persoonlijk te verrijken). Als het bedrog niet wordt ontdekt, komt het ook in een Ponzisysteem aan het licht op het moment waarop er niet genoeg nieuwe beleggers in het systeem instappen om het rendement op de beleggingen van eerdere beleggers te financieren.

De FSMA vraagt de beleggers dan ook om ter zake de grootst mogelijke omzichtigheid aan de dag te leggen, en niet op dergelijke aanbiedingen in te gaan of ze onder de aandacht van derden te brengen.

Om dergelijke fraudepraktijken te voorkomen, formuleert de FSMA de volgende aanbevelingen voor de consumenten:

  • wees wantrouwig als u buitensporige winsten worden beloofd. Een gegarandeerde belegging met een hoog rendement dat ver boven het marktrendement ligt, is vaak te mooi om waar te zijn;
  • controleer steeds de identiteit van de vennootschap (identiteitsgegevens, land van vestiging, enz.). Vertrouw nooit een vennootschap als ze niet duidelijk kan worden geïdentificeerd;
  • controleer of de belegging onder het toezicht van de FSMA valt en of de vennootschap die de belegging aanbiedt, een vergunning heeft. Raadpleeg daartoe de op de website van de FSMA gepubliceerde lijsten van personen die gereglementeerde financiële diensten mogen aanbieden - rubriek 'financiële dienstverleners';
  • eis duidelijke en verstaanbare informatie van uw gesprekspartner. Als een belegger niet perfect begrijpt wat het voorstel precies inhoudt, moet hij afzien van de belegging.

Aarzel bij de minste twijfel over een beleggingsvoorstel dat kenmerken vertoont van een piramide- of een Ponzifraude, niet om de FSMA rechtstreeks te contacteren (e-mail: info@fsma.be). Als u vragen of klachten heeft over een piramidesysteem raden wij u ook aan om contact op te nemen met de Algemene Directie Economische Inspectie die bevoegd is voor deze materie (eco.inspec.di@economie.fgov.be of via de website van de FOD Economie).