Professionelen

B.12. Wat zijn 'MiFID-gedragsregels'?

'MiFID' verwijst naar de 'Markets in Financial Instruments Directive' die de gedragsregels over beleggingsdiensten introduceerde.

In de context van de Belgische crowdfundingwet is de belangrijkste MiFID-gedragsregel de verplichte geschiktheidstoetsing die crowdfundingdienstverleners moeten doen als ze advies geven over financiële instrumenten. Alternatieve-financieringsplatformen mogen alleen beleggingsadvies geven over deelbewijzen van startersfondsen en effecten.

De Belgische crowdfundingwet bevat daarnaast een reeks regels die van toepassing zijn op alle alternatieve-financieringsdiensten, ook als er geen beleggingsdiensten worden verleend.

Alle crowdfundingdienstverleners moeten

  • zich op loyale, billijke en professionele wijze inzetten voor de belangen van hun cliënten;
  • alleen informatie aan cliënten verstrekken die voldoet aan de geldende kwaliteitsvereisten;
  • afdoende minimuminformatie verstrekken aan hun cliënten vooraleer ze hun diensten verlenen;
  • een passendheidstoetsing doen bij de aanbieding van een beleggingsinstrument zonder advies, of bij advies over een beleggingsinstrument dat geen financieel instrument is;
  • een geschiktheidstoetsing doen bij advies over een financieel instrument;
  • gepast omgaan met belangenconflicten;
  • cliëntengegevens gepast bewaren.

Er is sprake van beleggingsadvies als er (b) gepersonaliseerde (a) aanbevelingen worden verstrekt aan een cliënt, hetzij op diens verzoek, hetzij op initiatief van de dienstverlener, met betrekking tot één of meer (c) verrichtingen die betrekking hebben op (d) financiële instrumenten.

Om te kunnen spreken van beleggingsadvies moeten er dus verschillende elementen aanwezig zijn:

(a) de dienstverlener geeft een aanbeveling

Een aanbeveling bevat een oordeel van de adviesverlener over de te ondernemen acties die worden voorgesteld als in het belang van de belegger. Louter algemene informatie verstrekken, zonder verdere toelichting of enig waardeoordeel over het nut ervan voor de beslissingen die de belegger kan nemen, wordt niet beschouwd als een aanbeveling.

(b) de aanbeveling is gepersonaliseerd

Een aanbeveling is gepersonaliseerd als zij wordt voorgesteld als specifiek afgestemd op de betrokken cliënt of als zij gebaseerd is op een analyse van zijn persoonlijke situatie. Als de dienstverlener informatie inwint over zijn cliënt alvorens hem een belegging aan te bevelen, mag de cliënt redelijkerwijs verwachten dat de informatie die hij verstrekt heeft, is aangewend om de aanbeveling af te stemmen op zijn situatie. In een dergelijk geval is de aanbeveling dus altijd gepersonaliseerd aangezien zij gebaseerd is of zou moeten zijn, op de persoonlijke situatie van de cliënt.

(c) de aanbeveling heeft betrekking op een of meer verrichtingen

Er is sprake van een 'verrichting' als een bepaald financieel instrument wordt gekocht, verkocht, geruild, te gelde gemaakt, gehouden, overgenomen of als erop ingetekend wordt. Hieronder valt eveneens het al dan niet uitoefenen van het door een bepaald financieel instrument verleende recht om een financieel instrument te kopen, te verkopen, te ruilen, te gelde te maken of om erop in te tekenen.

(d) de aangeraden verrichting heeft betrekking op financiële instrumenten

Er is enkel sprake van beleggingsadvies als dit betrekking heeft op financiële instrumenten. Een aanbeveling die betrekking heeft op een beleggingsinstrument dat wettelijk gezien geen financieel instrument is, zoals een niet-verhandelbare gestandaardiseerde lening, wordt dus niet beschouwd als beleggingsadvies.

    Een beleggingsinstrument is elk instrument dat een financiële belegging mogelijk maakt. Beleggingsinstrumenten vormen een brede categorie met verschillende subcategorieën. In de context van de Belgische crowdfundingwet zijn de meest relevante financiële instrumenten:

    • financiële instrumenten (waaonder effecten en deelbewijzen van startersfondsen), en
    • gestandaardiseerde leningen.

     

    * Andere instrumenten die een financiële belegging mogelijk maken (o.m. gestandaardiseerde leningen).

    Dit vereenvoudigde schema toont enkel de beleggingsinstrumenten die het meest relevant zijn voor crowdfunding. Het toepassingsgebied van de regels over crowdfunding kan variëren. De meeste zijn van toepassing op alle beleggingsinstrumenten. Sommige zijn alleen op financiële instrumenten of op effecten van toepassing, nog andere alleen op zeer specifieke instrumenten. Het is daarom belangrijk de juridische aard van de beleggingsinstrumenten die op het platform worden aangeboden, correct te bepalen.

     

    Wet van 18 december 2016 tot regeling van de erkenning en de afbakening van crowdfunding en houdende diverse bepalingen inzake financiën, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 20 december 2016.

    Crowdfunding

    Financiële instrumenten zijn een subcategorie van beleggingsinstrumenten. In de context van de Belgische crowdfundingwet zijn de meest relevante financiële instrumenten:

    • effecten (waaronder aandelen en verhandelbare schuldinstrumenten)
    • deelbewijzen van startersfondsen.

     

    * Andere instrumenten die een financiële belegging mogelijk maken (o.m. gestandaardiseerde leningen).

    Dit vereenvoudigde schema toont enkel de beleggingsinstrumenten die het meest relevant zijn voor crowdfunding. Het toepassingsgebied van de regels over crowdfunding kan variëren. De meeste zijn van toepassing op alle beleggingsinstrumenten. Sommige zijn alleen op financiële instrumenten of op effecten van toepassing, nog andere alleen op zeer specifieke instrumenten. Het is daarom belangrijk de juridische aard van de beleggingsinstrumenten die op het platform worden aangeboden, correct te bepalen.

    Vennootschappen voor vermogensbeheer en beleggingsadvies

    Vereenvoudigd schema van de financiële instumenten, die in detail in art. 2, 1° van de wet van 2 augustus 2002 zijn opgesomd.