Professionelen

B.4. Mogen crowdfundingdienstverleners advies verlenen over beleggingsinstrumenten die ze via het platform commercialiseren?

PRINCIPES

Allereerst moet worden uitgemaakt of de verstrekte adviezen ‘beleggingsadvies’ zijn in de zin van de wetgeving. Er is immers enkel sprake van beleggingsadvies als dit betrekking heeft op financiële instrumenten. Een aanbeveling over een beleggingsinstrument dat wettelijk gezien geen financieel instrument is, zoals een niet-verhandelbare gestandaardiseerde lening, wordt niet beschouwd als beleggingsadvies. De hieronder toegelichte regels zijn dan niet van toepassing. Toch herinneren wij eraan dat een crowdfundingdienstverlener ook in dat geval een passendheidstest moet uitvoeren alvorens zijn diensten te verlenen aan een potentiële belegger.

Wat het beleggingsadvies betreft, moet ook een onderscheid worden gemaakt tussen alternatieve-financieringsplatformen en gereglementeerde ondernemingen.

ALTERNATIEVE-FINANCIERINGSPLATFORMEN

De wet laat alternatieve-financieringsplatformen toe om in het kader van hun activiteit beleggingsadvies te verlenen aan hun cliënten. Maar als zij beleggingsadvies verlenen aan hun cliënten:

  • moeten zij de MiFID-gedragsregels naleven die deze dienstverlening omkaderen;
  • mogen zij uitsluitend beleggingsadvies verlenen over effecten of rechten van deelneming in startersfondsen.

GEREGLEMENTEERDE ONDERNEMINGEN

Gereglementeerde ondernemingen mogen beleggingsadvies verlenen voor zover hun vergunning dat toelaat. Als dat het geval is, mogen zij advies verlenen over elk financieel instrument dat zij commercialiseren in het kader van hun alternatieve-financieringsdienst. Gereglementeerde ondernemingen die beleggingsadvies verlenen in het kader van hun alternatieve-financieringsactiviteit, moeten zich eveneens houden aan de MiFID-gedragsregels.

Wie alternatieve-financieringsdiensten verstrekt, commercialiseert, via een website of een ander elektronisch middel, beleggingsinstrumenten die zijn uitgegeven door

  • ondernemers-emittenten,
  • financieringsvehikels, of
  • startersfondsen.

De enige beleggingsdiensten die gepaard mogen gaan met alternatieve-financieringsdiensten zijn:

  • beleggingsadvies;
  • ontvangen en doorgeven van orders.

Deze beleggingsdiensten mogen enkel worden verstrekt met betrekking tot effecten en deelbewijzen van startersfondsen. Wie deze beleggingsdiensten verstrekt via een alternatieve-financieringsplatform, verricht alternatieve-financieringsdiensten en moet zich houden aan de regels in dat verband gelden.

Er is sprake van beleggingsadvies als er (b) gepersonaliseerde (a) aanbevelingen worden verstrekt aan een cliënt, hetzij op diens verzoek, hetzij op initiatief van de dienstverlener, met betrekking tot één of meer (c) verrichtingen die betrekking hebben op (d) financiële instrumenten.

Om te kunnen spreken van beleggingsadvies moeten er dus verschillende elementen aanwezig zijn:

(a) de dienstverlener geeft een aanbeveling

Een aanbeveling bevat een oordeel van de adviesverlener over de te ondernemen acties die worden voorgesteld als in het belang van de belegger. Louter algemene informatie verstrekken, zonder verdere toelichting of enig waardeoordeel over het nut ervan voor de beslissingen die de belegger kan nemen, wordt niet beschouwd als een aanbeveling.

(b) de aanbeveling is gepersonaliseerd

Een aanbeveling is gepersonaliseerd als zij wordt voorgesteld als specifiek afgestemd op de betrokken cliënt of als zij gebaseerd is op een analyse van zijn persoonlijke situatie. Als de dienstverlener informatie inwint over zijn cliënt alvorens hem een belegging aan te bevelen, mag de cliënt redelijkerwijs verwachten dat de informatie die hij verstrekt heeft, is aangewend om de aanbeveling af te stemmen op zijn situatie. In een dergelijk geval is de aanbeveling dus altijd gepersonaliseerd aangezien zij gebaseerd is of zou moeten zijn, op de persoonlijke situatie van de cliënt.

(c) de aanbeveling heeft betrekking op een of meer verrichtingen

Er is sprake van een 'verrichting' als een bepaald financieel instrument wordt gekocht, verkocht, geruild, te gelde gemaakt, gehouden, overgenomen of als erop ingetekend wordt. Hieronder valt eveneens het al dan niet uitoefenen van het door een bepaald financieel instrument verleende recht om een financieel instrument te kopen, te verkopen, te ruilen, te gelde te maken of om erop in te tekenen.

(d) de aangeraden verrichting heeft betrekking op financiële instrumenten

Er is enkel sprake van beleggingsadvies als dit betrekking heeft op financiële instrumenten. Een aanbeveling die betrekking heeft op een beleggingsinstrument dat wettelijk gezien geen financieel instrument is, zoals een niet-verhandelbare gestandaardiseerde lening, wordt dus niet beschouwd als beleggingsadvies.

    Een beleggingsinstrument is elk instrument dat een financiële belegging mogelijk maakt. Beleggingsinstrumenten vormen een brede categorie met verschillende subcategorieën. In de context van de Belgische crowdfundingwet zijn de meest relevante financiële instrumenten:

    • financiële instrumenten (waaonder effecten en deelbewijzen van startersfondsen), en
    • gestandaardiseerde leningen.

     

    * Andere instrumenten die een financiële belegging mogelijk maken (o.m. gestandaardiseerde leningen).

    Dit vereenvoudigde schema toont enkel de beleggingsinstrumenten die het meest relevant zijn voor crowdfunding. Het toepassingsgebied van de regels over crowdfunding kan variëren. De meeste zijn van toepassing op alle beleggingsinstrumenten. Sommige zijn alleen op financiële instrumenten of op effecten van toepassing, nog andere alleen op zeer specifieke instrumenten. Het is daarom belangrijk de juridische aard van de beleggingsinstrumenten die op het platform worden aangeboden, correct te bepalen.

     

    Crowdfunding

    Financiële instrumenten zijn een subcategorie van beleggingsinstrumenten. In de context van de Belgische crowdfundingwet zijn de meest relevante financiële instrumenten:

    • effecten (waaronder aandelen en verhandelbare schuldinstrumenten)
    • deelbewijzen van startersfondsen.

     

    * Andere instrumenten die een financiële belegging mogelijk maken (o.m. gestandaardiseerde leningen).

    Dit vereenvoudigde schema toont enkel de beleggingsinstrumenten die het meest relevant zijn voor crowdfunding. Het toepassingsgebied van de regels over crowdfunding kan variëren. De meeste zijn van toepassing op alle beleggingsinstrumenten. Sommige zijn alleen op financiële instrumenten of op effecten van toepassing, nog andere alleen op zeer specifieke instrumenten. Het is daarom belangrijk de juridische aard van de beleggingsinstrumenten die op het platform worden aangeboden, correct te bepalen.

    Vennootschappen voor vermogensbeheer en beleggingsadvies

    Vereenvoudigd schema van de financiële instumenten, die in detail in art. 2, 1° van de wet van 2 augustus 2002 zijn opgesomd.

    Een gestandaardiseerde lening is, in tegenstelling tot een lening in de klassieke zin van het woord, een beleggingsinstrument.

    Een lening kan als gestandaardiseerd worden beschouwd als er niet afzonderlijk onderhandeld kan worden over haar voornaamste kenmerken. Dit betekent m.a.w. dat alle beleggers die inschrijven op eenzelfde lening zijn onderworpen aan dezelfde voorwaarden (looptijd, rente, algemene voorwaarden, ...). Het enige element dat kan verschillen van de ene belegger tot de andere is het ingelegde bedrag.