De Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten (FSMA) heeft haar jaarverslag 2025 gepubliceerd. Het verslag beschrijft hoe de FSMA het voorbije jaar haar missie heeft vervuld om bij te dragen tot een financieel systeem dat het vertrouwen van zijn gebruikers waard is. Naar aanleiding van de publicatie schetste de FSMA ook pistes om de derde pensioenpijler te hervormen en te versterken.
Het jaarverslag gaat in op een aantal grote, actuele thema’s zoals de preventie en sensibilisering tegen fraude, effectieve internationale samenwerking, de analyse van de beleggingsportefeuille van de Belgische belegger en de data-analyse die tot een onmisbare tool voor de FSMA is uitgegroeid. Het jaarverslag heeft ook bijzondere aandacht voor de vijftiende verjaardag van de FSMA, die op 1 april 2011 van start ging. Via een tijdslijn geeft het verslag een overzicht van de initiatieven die de FSMA jaar na jaar heeft genomen inzake onder meer producttoezicht, toezicht op de gedragsregels, controle op de kosten en financiële educatie, om haar missie te vervullen.
Naar aanleiding van de publicatie van het jaarverslag, ging de FSMA in op een aantal pistes voor de derde pensioenpijler. Die sluit immers aan bij doelstellingen van de Europese Spaar- en Investeringsunie (SIU) om meer te investeren in Europa. Het pensioensparen heeft drie kenmerken die niet noodzakelijk gekend zijn: (1) De kosten zijn gemiddeld; (2) De pensioenspaarproducten slagen erin om een correct rendement te leveren en (3) Pensioenspaarfondsen investeren 88 procent van hun vermogen in Europa. Zij beleggen 2,1 miljard euro in Europese ‘smallcaps’, waarvan 357 miljoen euro in Belgische aandelen.
Het totale vermogen van het pensioensparen evolueert positief en bereikte 42 miljard euro eind 2024, maar deze toename wordt vooral gedreven door de evoluties van de financiële markten en een surplus aan intekeningen. Om het pensioensparen relevant te houden, in het licht van de evoluerende verwachtingen en gedragingen van retailbeleggers, is het aangewezen om het bestaande regime te moderniseren.
Een eerste piste in dat verband is een drastische vereenvoudiging van de beleggingsregels uit de toepasselijke fiscale wetgeving. De huidige beleggingsvereisten hebben qua complexiteit niets meer te maken met het oorspronkelijke opzet van de wetgever in 1986. Deze wou toen via het pensioensparen het risicokapitaal stimuleren en de beleggingsvereisten waren eenvoudig. De FSMA meent dat een ‘back-to-the-roots'-vereenvoudiging van de beleggingsvereisten er mee voor kan zorgen dat het algemene kostenniveau daalt. Een vereenvoudiging van de beleggingsvereisten kan ook de diversiteit binnen het productaanbod bevorderen, en bijvoorbeeld passief beheer mogelijk maken.
Ook een betere mobiliteit is een mogelijke piste: de overstap tussen pensioenspaarproducten kan gemakkelijker gemaakt worden door het wegnemen van een aantal drempels die de mobiliteit bemoeilijken.
Het jaarverslag 2025 van de FSMA is beschikbaar op de website van de FSMA. Naast het volledige jaarverslag in pdf-formaat, biedt de website ook een interactieve tool die een beknopt overzicht geeft van een aantal thema’s uit het jaarverslag. Het advies, enkele takeaways en een presentatie zijn eveneens beschikbaar op de FSMA-website.