In 2025 ontving de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten (FSMA) 306 klokkenluidersmeldingen, dat is 12 procent meer dan in 2024 en meer dan het dubbele ten opzichte van 2022. De meldingen die worden ingediend via het Contactpunt Klokkenluiders, en de klachten die worden ingediend via het specifieke kanaal voor de bankierseed, dragen ertoe bij dat de FSMA snel aanwijzingen van een mogelijke inbreuk kan opsporen en, zo nodig, maatregelen kan nemen tegen ongepast gedrag. Tegelijkertijd ontving de FSMA in 2025 4.674 meldingen van consumenten, meestal over illegale of frauduleuze aanbiedingen.
De klokkenluiders spelen een belangrijke rol bij de opsporing van inbreuken op de financiële regelgeving
Sinds 2017 beschikt de FSMA over een kanaal voor personen die mogelijke inbreuken willen melden op de financiële reglementering waarop de FSMA toezicht houdt. De meldingen via dat kanaal worden erg zorgvuldig behandeld om de anonimiteit en de vertrouwelijkheid te waarborgen.
Via dat kanaal ontving de FSMA 139 meldingen in 2022, 238 in 2023, 274 in 2024 en 306 in 2025.
Die meldingen hebben betrekking op zeer uiteenlopende opdrachten van de FSMA (toezicht op de financiële producten, toezicht op de financiële markten en op de informatieverstrekking door de vennootschappen, toezicht op de gedragsregels, toezicht op de financiële dienstverleners en de tussenpersonen, toezicht op de aanvullende pensioenen, onregelmatige activiteiten, ...). Ze zijn belangrijke signalen voor het toezicht dat de FSMA uitoefent. Sommige meldingen geven aanleiding tot onderzoeken, die mogelijk tot sancties kunnen leiden.
De nieuwe regeling van de bankierseed versterkt de bescherming van de financiële consumenten nog meer
Recent werd de bestaande reglementering aangevuld en versterkt met de regeling van de bankierseed, die de bankiers persoonlijk aansprakelijk stelt voor hun daden. De regeling legt de bankiers immers individuele gedragsregels op, waarbij de beginselen van integriteit, professionalisme en billijke behandeling van de klanten centraal staan. Deze regels gelden ook voor de topbankiers – de zogenaamde fit & proper-personen – en de verantwoordelijke leidinggevenden, wat cruciaal is om de ethiek en de integriteit van de bankiers te garanderen.
De regeling betreft zo’n 30.000 personen in België. Aan die regeling zijn mogelijke tuchtsancties gekoppeld, zoals een beroepsverbod van maximaal drie jaar. Om de doeltreffendheid van dat soort sancties te waarborgen, moet elke kandidaat-bankier een attest van de FSMA voorleggen waaruit blijkt dat hem geen beroepsverbod is opgelegd. Voor klachten is een specifiek kanaal voorzien.
Op dit moment hebben al meer dan 500 personen met leidinggevende functies de bankierseed afgelegd bij de FSMA; 3.350 personen deden dat bij hun kredietinstelling.
De verschillende kanalen zijn complementair en nuttig
Deze kanalen zijn erg nuttig. Ze dienen niet om melders van klachten in staat te stellen een individuele schadevergoeding te ontvangen, maar om oplossingen aan te reiken voor problemen die voor alle financiële consumenten belangrijk zijn. Ze krijgen dan ook prioritaire aandacht van de FSMA.
Bovendien zijn die kanalen complementair. Het specifieke klachtenkanaal voor de bankierseed is bedoeld voor klachten over tuchtrechtelijke kwesties in hoofde van bankiers, terwijl het Contactpunt Klokkenluiders zich bezighoudt met inbreuken op andere financiële regelgeving waarop de FSMA toezicht houdt.
Informatie die de FSMA via een of ander kanaal ontvangt, valt onder haar beroepsgeheim. Bij klachten in verband met de bankierseed worden onderzoeken ten laste en ten gunste ingesteld, waarbij er wordt op toegezien dat de rechten van de verdediging worden nageleefd.
Steeds meer consumenten vinden de weg naar de FSMA
Daarnaast nemen opvallend meer consumenten contact op met de FSMA om een vraag te stellen, informatie in te winnen of fraude te melden.
Zo kreeg de FSMA in 2025 4.674 meldingen van consumenten, wat een verdrievoudiging is van de cijfers in 2016 en 13 procent meer dan in 2024. Die stijging zet zich van jaar tot jaar door.
Het merendeel van de meldingen die de FSMA ontvangt, gaat over onregelmatige of frauduleuze aanbiedingen. Gemiddeld kreeg ze hier in 2025 maandelijks 273 meldingen over. Meer en meer consumenten raadplegen haar overigens vooraleer ze hun geld beleggen om na te gaan of hun gesprekspartner te vertrouwen valt. Dat is de beste manier om te voorkomen slachtoffer te worden van fraude. Sinds april 2025 heeft de FSMA 245 frauduleuze domeinnamen laten blokkeren via het Belgian Anti-Phishing Shield (BAPS). Hierdoor kon 22.973 keer worden voorkomen dat consumenten een malafide website zouden bezoeken.
Jean-Paul Servais, voorzitter van de FSMA: ‘Steeds meer mensen nemen contact op met de FSMA. Dat is een positieve evolutie. Het toont enerzijds dat de FSMA aan bekendheid wint en als betrouwbare gesprekspartner wordt beschouwd: consumenten ontwikkelen duidelijk de gewoonte haar te contacteren wanneer ze een financiële vraag hebben of een som geld willen beleggen, zodat ze kunnen nagaan of de aanbieder betrouwbaar is. Dat is een uitstekende reflex. Anderzijds is het voor een moderne en flexibele toezichthouder cruciaal om de vinger aan de pols te houden van de actoren in de sector maar ook van het grote publiek. Zo krijgt de FSMA meer voeling met de Belgische financiële sector en kan ze belangrijke signalen vroegtijdig opvangen om nog sneller en doeltreffender op te treden.’
De FSMA biedt verschillende kanalen aan om haar te contacteren
De verschillende specifieke kanalen om de FSMA te contacteren, zijn: