Crypto Asset Service Provider (CASP)

De Europese verordening over de cryptoactiva ('MiCA') voorziet in een omkadering van de cryptoactiva op Europees niveau en bevat regels die in hoofdzaak betrekking hebben op de aanbieding aan het publiek en de toelating tot de handel van 'tokens', de verstrekking van cryptoactivadiensten door de aanbieders van dergelijke diensten, en de voorkoming van marktmisbruik met betrekking tot cryptoactiva.

De Verordening is België uitgevoerd door de wet van 11 december 2025.

Het wettelijke kader betreft de levering van de volgende diensten:

het bewaren en beheren van cryptoactiva namens cliënten;
het exploiteren van een cryptoactivahandelsplatform;
het omwisselen van cryptoactiva voor geldmiddelen;
het omwisselen van cryptoactiva voor andere cryptoactiva;
het uitvoeren van cryptoactivaorders namens cliënten;
het plaatsen van cryptoactiva;
het ontvangen en doorgeven van cryptoactivaorders namens cliënten;
het verlenen van advies over cryptoactiva;
het verzorgen van portefeuillebeheer voor cryptoactiva;
het verlenen van cryptoactivaoverdrachtdiensten namens cliënten.

Alleen Crypto Asset Service Providers (of CASP) mogen deze diensten aanbieden.

Bepaalde niet-CASP-entiteiten mogen in het kader van de overgangsperiode en onder bepaalde voorwaarden hun activiteiten voortzetten tot 30 juni 2026 (zie hieronder voor meer informatie).

Het wettelijke kader voorziet in 2 categorieën van CASP:

de CASP die vergund moeten zijn in overeenstemming met artikel 63 van de MiCA voordat ze cryptoactivadiensten mogen aanbieden (de 'CASP-Art.63');
de in artikel 60 van MiCA bedoelde financiële instellingen die gemachtigd zijn om de in artikel 60 bedoelde cryptoactivadiensten aan te bieden mits kennisgeving aan de bevoegde overheid ('CASP-Art.60').

Let op: bepaalde gereglementeerde entiteiten moeten echter een vergunning (CASP-Art.63) verkrijgen als zij diensten wensen aan te bieden die niet als gelijkwaardig worden beschouwd in de zin van artikel 60. Hieronder wordt verduidelijkt in het bijzonder voor welke cryptoactivadiensten de vennootschappen voor vermogensbeheer en beleggingsadvies, de beheervennootschappen van instellingen voor collectieve belegging en de beheerders van alternatieve instellingen voor collectieve belegging een notificatie kunnen verrichten. Er moet ook aan worden herinnerd dat enerzijds de vennootschappen voor portefeuillebeheer en beleggingsadvies en anderzijds de beheervennootschappen van ICBE's en de beheerders van alternatieve instellingen voor collectieve belegging geen fondsen van cliënten, cryptoactiva van cliënten of toegangsmiddelen tot dergelijke cryptoactiva mogen aanhouden.

De op de CASP toepasselijke regels zijn enerzijds prudentiële regels, met inbegrip van governanceregels (minimaal eigen vermogen of verzekering, fit & proper eisen voor de managers, aandeelhouderscontrole, implementatie van interne procedures enz.) en anderzijds gedragsregels, bedoeld om de cliënten te beschermen. Sommige van deze gedragsregels zijn specifiek voor de cryptoactivadienst die de CASP aanbiedt.

De wet van 11 december 2025 verdeelt de respectieve bevoegdheden (toelating en toezicht) tussen de FSMA en de Nationale Bank van België.

Voor de CASP houdt de FSMA met name toezicht:

op de CASP-Art.63, die vergund moeten zijn voor het leveren van cryptoactivadiensten. Dit toezicht heeft betrekking tot alle vereisten die van toepassing zijn op de vergunde CASP, namelijk zowel de prudentiële regels als de gedragsregels. Bij wijze van uitzondering houdt de NBB toezicht op bepaalde CASP-Art.63 die reeds onderworpen zijn aan prudentieel toezicht door de NBB. Het betreft meer bepaald beursvennootschappen en instellingen voor elektronisch geld die cryptoactivadiensten wensen aan te bieden waarvoor zij geen gebruik kunnen maken van de gelijkwaardigheidsregeling met toepassing van artikel 60, leden 3 en 4 van de MiCA-verordening, alsook betalingsinstellingen die cryptoactivadiensten wensen aan te bieden;
op de naleving van de prudentiële regels door de CASP-Art.60, die al gereglementeerd zijn voor het uitoefenen van activiteiten in de financiële sector en die al onder de bevoegdheid van de FSMA vallen in overeenstemming met de sectorale wetgeving;
op de naleving van de gedragsregels door alle CASP-Art.60.

Naast het toezicht op de CASP is de FSMA bevoegd voor:

het toezicht op de aanbiedingen aan het publiek en de verzoeken om toelating tot de handel van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens ('ART') of e-moneytokens ('EMT');
het toezicht op de naleving door de uitgevers van ART's van bepaalde specifieke bepalingen van de MiCA-verordening, die als gedragsregels kunnen worden gekwalificeerd;
het toezicht op de naleving van de regels van de MiCA-verordening inzake de voorkoming en het verbod op marktmisbruik met betrekking tot cryptoactiva.

Overgangsperiode

Tijdens de voorziene overgangsperiode mogen de CASP die hun diensten vóór 30 december 2024 verstrekten conform het nationaal recht van een lidstaat van de Europese Unie, dat in die lidstaat blijven doen tot 1 juli 2026 of tot hun een vergunning wordt verleend of geweigerd, naargelang wat zich het eerst voordoet.

Pro memorie: in België heeft de FSMA geen enkele inschrijving kunnen verlenen volgens de nationale regeling die van toepassing was vóór MiCA ('koninklijk besluit van 8 februari 2022'). Voor de einddatum van die regeling werd haar immers geen enkel volledig dossier voorgelegd waarin een kandidaat aan alle wettelijke en reglementaire voorwaarden bleek te voldoen om een dergelijke inschrijving te kunnen verkrijgen.

De aanbieders van cryptoactivadiensten die ressorteren onder het recht van een andere lidstaat van de Europese Unie, mogen op hun beurt hun activiteiten in België blijven verrichten tijdens de overgangsperiode, op voorwaarde dat:

zij op 30 december 2024 al actief waren in België (zonder daar echter te zijn gevestigd);
zij dergelijke activiteiten in België mogen verrichten conform hun nationale vergunning (in hun lidstaat van herkomst), en zij daar alle wettelijke en reglementaire verplichtingen naleven onder het toezicht van de bevoegde autoriteit van hun lidstaat van herkomst.

ESMA heeft op 4 december 2025 een statement gepubliceerd met de verwachtingen voor het einde van de overgangsperiode. Volgens dit statement stellen de CASP alles in het werk om aan de vereisten te voldoen en nemen ze alle mogelijke maatregelen om te voorkomen dat ze hun cliënten, de marktexploitanten en de integriteit van de markt schade berokkenen, terwijl ze de toepasselijke eisen voor de bestrijding van het witwassen van geld en van de financiering van terrorisme naleven, in het bijzonder door zo snel mogelijk de MiCA-vergunning aan te vragen.

Vergunning en kennisgeving

De vergunningsaanvragen (CASP-Art.63) kunnen per e-mail worden ingediend bij de FSMA op het volgende adres: casp@fsma.be.

De kennisgevingen (CASP-Art.60) kunnen naar het volgende e-mailadres worden gestuurd: amc@fsma.be.

Een door de FSMA vergunde vennootschap voor vermogensbeheer en beleggingsadvies kan overeenkomstig artikel 60 (3) van MiCA enkel cryptoactivadiensten aanbieden die gelijkwaardig zijn aan de beleggingsdiensten en -activiteiten waarvoor zij op grond van Richtlijn 2014/65/EU over een specifieke vergunning beschikt, indien zij een dergelijke notificatie verricht. Uit de bovenstaande lijst van cryptoactivadiensten kunnen vennootschappen voor vermogensbeheer en beleggingsadvies een notificatie verrichten voor de volgende cryptoactivadiensten:

het uitvoeren van cryptoactivaorders namens cliënten, voor zover de vennootschap reeds over een specifieke vergunning beschikt voor het uitvoeren van orders voor rekening van cliënten zoals bedoeld in artikel 2, 2°, van de wet van 25 oktober 2016;
het ontvangen en doorgeven van cryptoactivaorders namens cliënten, voor zover de vennootschap reeds over een specifieke vergunning beschikt voor het ontvangen en doorgeven van orders met betrekking tot één of meer financiële instrumenten zoals bedoeld in artikel 2, 1°, van de wet van 25 oktober 2016;
het verlenen van advies over cryptoactiva, voor zover de vennootschap reeds over een specifieke vergunning beschikt voor beleggingsadvies zoals bedoeld in artikel 2, 5°, van de wet van 25 oktober 2016;
het verzorgen van portefeuillebeheer voor cryptoactiva, voor zover de vennootschap reeds over een specifieke vergunning beschikt voor vermogensbeheer zoals bedoeld in artikel 2, 4°, van de wet van 25 oktober 2016.

Een door de FSMA vergunde beheervennootschap van instellingen voor collectieve belegging of beheerder van alternatieve instellingen voor collectieve belegging kan overeenkomstig artikel 60 (5) van MiCA enkel cryptoactivadiensten aanbieden die gelijkwaardig zijn aan het beheer van beleggingsportefeuilles en nevendiensten waarvoor zij op grond van Richtlijn 2009/65/EG of Richtlijn 2011/61/EU over een vergunning beschikt, indien zij een dergelijke notificatie verricht. Uit de bovenstaande lijst van cryptoactivadiensten kunnen beheervennootschappen van instellingen voor collectieve belegging en beheerders van alternatieve instellingen voor collectieve belegging een notificatie verrichten voor de volgende cryptoactivadiensten:

het ontvangen en doorgeven van cryptoactivaorders namens cliënten, voor zover de vennootschap reeds over een specifieke vergunning beschikt voor het ontvangen en doorgeven van orders met betrekking tot één of meer financiële instrumenten zoals bedoeld in artikel 3, 43°, d) van de wet van 19 april 2014;
het verlenen van advies over cryptoactiva, voor zover de vennootschap reeds over een specifieke vergunning beschikt voor beleggingsadvies zoals bedoeld in artikel 3, 23°, b) van de wet van 3 augustus 2012 of in artikel 3, 43°, b) van de wet van 19 april 2014;
het verzorgen van portefeuillebeheer voor cryptoactiva, voor zover de vennootschap reeds over een specifieke vergunning beschikt voor vermogensbeheer zoals bedoeld in artikel 3, 23°, a) van de wet van 3 augustus 2012 of in artikel 3, 43°, a) van de wet van 19 april 2014.